
| KÖY ENSTİTÜLERİ NEDEN KAPATILDI DAHA DOĞRUSU NİYE KAPATTIRILDI |
Sevgili dostlar,
Değerli canlar,
Bugünkü sohbetimiz;
Öğretmen yetiştiren Köy Enstitüleri…
Peki bu kadar gündemin içerisinden neden bu konuyu seçtim?
Neden seçtiğimi hemen söyleyeyim;
Bundan 67 yıl öncenin ’27 Ocak 1954′ tarihi Köy Enstitülerinin kapısına kilit vurulduğu tarih olduğu için bu konu üzerine sohbet edelim istedim…
Hatta siz değerli okuyucularımdan da şöyle bir ricam olacak;
Siyaseten ister sağcı olun, isterseniz solcu…
İster ilerici olun, isterseniz orta yolcu…
Lütfen bu sohbetimizi sizlerde başkasıyla paylaşın…
Hatta benim anlatamadığım, eksik bıraktığım yerleri de sizler tamamlayarak anlatın…
Daha doğrusu hep birlikte anlatalım…
Anlatalım ki; Köy Enstitülerinin kimlerin keyfi ve çıkarlarına ters düştüğü için ‘kapatıldığını’ bilmeyenlere de, unutanlara da yeniden anımsatalım…
Örneğin;
Ben payıma düşenleri, özetleyerek anlatmaya başlıyorum…
Efendim;
Bilimin ışığında yolculuk yapacak ‘öğretmen yetiştirmek için’ 17 Nisan 1940 tarihinde;
Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ile Genel Müdür İsmail Hakkı Tonguç’un öncülüğünde Köy Enstitüleri kurulur…
Ve bu Köy Enstitülerinin şöyle bir ‘felsefesi’ vardır;
İş için; iş içinde eğitim…
Öğren; öğret…
Eğitim; üretim içindir…
Öğrendiklerinle üret….
Ürettiklerini tüket…
Ve bu felsefeyle, bu sloganlarla yollara düşen Köy Enstitülüler;
Okullarının kırtasiye gideri ve öğretmen maaşlarından başka, hükümete yük olmazlar…
Yiyeceği ekmeğin buğdayını kendileri eker, kendileri biçerler…
Ekmeklerini, kendi yaptıkları ‘taş fırınlarında’ pişirirler…
Taze süt içmek, çökelek ve peynir yapmak için inek beslerler…
Besledikleri inekleri kendileri sağıp, kendileri yer-içerler…
Okul çiftliklerine ‘arı yetiştirmek için’ fenni kovanlar kurarlar…
Yani, kahvaltıda yiyecekleri balın üretimini kendileri yaparlar…
Kümes hayvanları yetiştirirler…
Okulları dere ve deniz kenarındaysa ‘balık tutmayı’ öğrenirler…
Geriden gelecekler için meyve fidanı dikerler…
Sebze bahçeleri kurup; kendi sebzelerini kendileri ekerler…
Okudukları okullara yeni ‘derslik’ veya tiyatro ve müzik salonu yapılacaksa, hemen imece olurlar;
Ve gereksinimleri olan binaları ve salonları kendileri yaparlar…
Bütün bunları ‘yapma’ yetenekleri vardır;
Çünkü, bu konuda hem ‘duvarcılık’ ve hem de ‘marangozluk’ eğitimi almışlardır…
Ve diyelim ki;
Kendi işlerini yaparken arkadaşlarından birisi yaralandı…
Veya da hastalandı…
Acil, ön tedavileri yapmak için doktor ve sağlıkçı aramaya gerek yok;
Çünkü bu öğrenciler ‘acil tedavileri’ yapacak eğitimi de almışlar.
Ve bu Köy Enstitüleri ki;
Bir yandan eğitim görürken, bir yandan tarlada-tapanda çalışmaz.
Salt duvar örme ve bina yapma işleriyle uğraşmaz…
Aynı zamanda da bol-bol kitap okurlardı…
Hem de dünya klasiklerini…
Ve bu köy Enstitüleri ki;
Salt ‘öğretmen’ olarak yetiştirilmezler…
Salt, inek sağıp ve ekin biçmezler…
Çok iyi de keman, piyano ve mandolin çalarlardı…
Kendi yaptıkları tiyatro salonlarında…
Veya açık alan ‘Arena Tiyatrolarında’ birbirinden güzel klasik tiyatro oyunları oynarlardı…
Öykü ve roman yazarlardı…
En güzel ‘Halk Korosunu’ onlar kurup ve yedi bölgenin türküsünü hep birlikte ve ortak söylerlerdi…
Ve bu okulda öğrendiklerini de ‘çıkınlarına’ koyup, tayin oldukları köylerine götürürlerdi…
Ve ‘öğretme’ sorumluluğunu üstlendikleri öğrencilerine öğretirlerdi.
Bu Köy Enstitüsünden mezun olan öğretmenler ki;
Köylere dönerken, tepeden-tırnağa ‘idealizmle’ donanmış ve bilimin ışığıyla birlikte dönerlerdi…
Ve işin düşündürücü yanı da şurası;
Elinde aklın ve bilimin ışığıyla çıkan öğretmen, görev yaptığı köylü ve yörenin insanını kör kuyulardan ve karanlıklardan çıkarmak için;
“Kimsenin kulu-kölesi ve ümmeti olmamasını” öğretirlerdi…
“Kendi emeğinin efendisi olmayı” öğütlerlerdi…
Eeeee?
E’si şu;
Bu ‘üretim ve aydınlanma’ yolculuğundan birilerinin rahatsız olması gerekmez mi sizce?
“Elbette gerekir” dediğinizi duyar gibiyim…
Ki, bu ‘yolculuktan’ en çok ‘toprak ağaları’ rahatsız oluyor…
Rahatsız oluyor;
Çünkü kapısında -karın tokluğuna- ömrünü tüketen ‘marabalar, yanaşmalar, ırgatlar’ yavaş yavaş uyanmaya başlıyor…
Bu ‘yolculuktan’ en çok ‘şeyhler, şıhlar, aşiret reisleri rahatsız oluyor.
Çünkü; güneşi ve aydınlığı gören ‘uyuyan yılan’ uyanmaya başlıyordu…
Kısacası;
Yüzyıllardır ülkenin birçok yerinde saltanatlarını karanlıklar içinde halkın sırtına binerek, zulmederek sürdüren; Toprak Ağaları, Aşiret Reisleri, Şeyhler, Şıhlar bu konuda çok rahatsız oluyorlardı…
Ve bu okulların bir an önce ‘kapatılmasını’ istiyorlar…
En geçerli, klasik gerekçe olarak da şunları öne sürüyorlar;
“Köy Enstitülerinde kız-erkek bir arada okuyor.”
“Bu okul, öğretmen değil komünist yetiştiriyor”
“Ülke felakete gidiyor” gibi bir sürü safsatalar ileri sürülüyor….
Nasıl olsa halk yiyor!…
Ve 14 yıl yapılan bir yolculuktan sonra…
Egemen güçler; Toprak Ağalarının ve Aşiret Reislerinin isteklerini yerine getirmek için;
Köy Enstitüleriyle-İlköğretmen Okullarının birleştirilmesine karar veriyor…
Ve; 27 Ocak 1954 yılında 6234 sayılı bir kanun çıkararak;
Köy Enstitülerini resmen kapatıyor…
Ve aradan yıllar geçiyor…
Köy Enstitülerinin kapatılmasına öncülük eden Toprak Ağası ve aynı zamanda bir Aşiret Reisi olan Kinyas Kartal’la bir röportaj yapılarak şöyle bir soru soruluyor;
“Köy Enstitüleri Komünist yetiştirdiği için mi kapatıldı?”
(Kinyas Kartal, bu soruya bıyık altından gülüp tebessüm ederek;)
“Hayır…Beni babam Moskova üniversitesinde okuttu…Komünizmin ne olduğunu ben gayet iyi biliyorum…
Köy Enstitülerinde komünizmi bilen kimse yoktur.”
“Peki o zaman neden kapattırdınız?”
(Kinyas Kartal, gerdanlarını kıra kıra;)
“Köy Enstitülerini kapattırdım…
Çünkü ben toprak ağasıyım…
200’e yakın köyüm var….
Bu Köy Enstitülü öğretmenler köylere gelene kadar, köylü ve halk bana tapardı…
Ne işi varsa bana sorardı..
Evlenecekse, boşanacaksa, askere gidecekse, mahkemesi varsa gelir bana danışırdı…
Ama bu Köy Enstitülü öğretmenler ki, ne zaman köylere geldiler;
Bir daha bana danışmamaya başladılar…
Ben düşündüm;
Benim 200 dolayında köyüm var.
Bu köylere 200 Köy Enstitülü öğretmen gelirse; benim ağalığım ne olur?
Sıfıra düşer…
Öyleyse benim harekete geçmem lazım dedim..
Ve Doğudaki bütün ağalara telefon ettim…
Batıda Emin Sazak Ağalara gittim..
Ve bu olup-bitenleri, böyle giderse ileride başımıza gelecek felaketleri bir-bir anlattım…
Ve daha sonra da başvekil Adnan Menderes’e gidip şöyle dedik;
“Köy Enstitülerini ‘kapatırsan’ şu gördüğün doğudaki ve batıdaki ağaların tüm oyları sana…
Yok, eğer kapatmazsan “oy yok” dedik”
Sizler bu konuda nasıl düşünürsünüz onu bilemem ama…
Bu konuda işin en ilginç ve düşündürücü yanı da şurası;
Köy Enstitülerini kapattıran zatı-muhterem ‘neden kapattırdığını’ apaçık söylüyor da…
Bugün hala -zararını karını hesap edemeyen- bazı zavallılar…
Ve bu konuda zırnık bilgiye sahip olmayan siyasi yalakalar…
Hala ‘Köy Enstitüleri komünist yuvasıydı” diye saçmalayıp duruyorlar…
Her neyse…
Son söz;
Eğer Köy Enstitülerinin ışık tuttuğu ‘eğitim üretim içindir’ felsefesi devam etmiş olsaydı…
Ve dışarıdan-içerinden gelen egemen güçlerin politikalarına boyun eğemeyip karşı çıkılsaydı…
Yani;
Bireyci kurtuluş değil de…
Toplumsal kalkınma ön planda tutulsaydı;
Dışarıya bu kadar ‘boyun eğrimiz’ olur muydu bilemiyorum!?
Buyurun…
Şimdi söz sırası sizin…
Son derece enerjik ve girişimci bir ruh hali içindesin. Bugün yeni başlangıçlar için ideal bir zaman. İleriye dönük hedeflerinle ilgili netleşmek, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için harekete geçebilirsin. İletişim becerilerin güçlü; bu nedenle etrafındakilerle olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat var. Ancak fikirlerin konusunda ısrarcı olmaktan kaçınmana fayda var, açık fikirli ol ve başkalarının görüşlerine de kulak ver. İçsel motivasyonunun artmasıyla birlikte spor veya fiziksel aktivitelere yönelmek, enerjini doğru bir şekilde kullanmana yardımcı olacaktır. Sosyal çevrende ise sürpriz gelişmeler beklenebilir; yeni insanlarla tanışmak ve keyifli anılar biriktirmek için harika bir gün. Dikkatini yalnızca kendine değil, sevdiklerine de vermeyi unutma; bugün onlarla paylaşacağın anlar, ilişkilerinizi daha da pekiştirecek.
Hayatın getirdiği sürprizlere karşı dikkatli olman gereken bir gün. İçsel huzurunu korumak, dingin bir zihinle ilerlemek için önemli. İş yerindeki ilişkilerin derinleşebilir, ortak projelerde veya işbirliklerinde yeni fırsatlar kendini gösterebilir. Aşk hayatında ise duygular derinleşiyor; samimi bir iletişim, ilişkini güçlendirecek. Hayallerin için cesur adımlar atmak isteyebilirsin, finansal konularda ise daha temkinli olman faydalı. Kendine ve çevrendekilere karşı nazik olmayı unutma, nazik jestler, pozitif enerjinin artmasını sağlayacak. Günün sonunda, huzur ve güven hissettiğin alanlara yönelmek seni mutlu edecek.
Zihin açıklığı ve iletişim becerilerinle dolu bir gün seni bekliyor. Sosyal ilişkilerinde samimi ve çekici bir üslup sergilemek, çevrendeki insanları etkilemeni sağlayacak. Yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir fırsat. Meraklı doğanla, yeni bilgiler edinmek isteyecek, düşündüğün fikirleri paylaşmak için sabırsızlanacaksın. Ancak, bu yoğun enerji içinde dikkatli olmalısın; bazı durumlarda söylenen sözlerin yanlış anlaşılma riski taşıyabilir. İş ortamında, karşılıklı anlayış ve iş birliği gerektiren konular ön plana çıkarken, fikirlerini açıkça ifade etme isteğin güçlü olacak. Anlık kararlar vermemeye özen göstermen iyi olabilir; derinlemesine düşünmek, daha sağlıklı sonuçlar almanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise, duygusal derinlikten kaçmak isteyebilir, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. İçsel huzurun için, biraz zaman ayırmayı unutmamalısın. Kendine dönmek, zihnini dinlendirmek anlamında faydalı olacak. Hayatın akışına güven ve açık fikirli kal; bu süreçte seni yönlendiren sezgilerine kulak ver.
Duygusal bağlar, bugün birçok açıdan ön planda olacak. Ailevi ilişkilerde derinleşme ve geçmişten gelen temaların yüzeye çıkması söz konusu. Kendini savunmasız hissedebilir, eski anılar arasında kaybolmuş bulabilirsin. Bu süreç, içsel barışını sağlamana yardımcı olacak. Duygusal zekanı kullanarak yakınlarınla olan iletişimini güçlendirme fırsatın var. Biraz yalnız kalmak, düşüncelerini toparlamak ve ruhunu dinlendirmek için faydalı olabilir. İş hayatında, üzerinde çalıştığın projelere daha fazla dikkat etmen gerekebilir. Dikkatini dağıtacak unsurlardan uzak durarak hedeflerine daha sağlam adımlarla ilerleyeceksin. Romantik ilişkilerde, partnerinle açık bir iletişim kurarak sorunları çözebilir, ilişkinizi daha sağlam temellere oturtabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, etrafındaki her şey daha düzenli hale gelecektir.
Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Yaratıcılığın tavan yapacak ve bu, projelerine yeni bir boyut katacak. Bugün dikkat çekici fikirler geliştirebilir, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki yaratabilirsin. Kendini ifade etme konusunda kararlı olmalısın; fikirlerin bu sıralar oldukça değerli. Sosyal ilişkilerinde de ön planda olabilirsin, sevgi dolu iletişimler seni bekliyor. Ancak sağlığına dikkat etmelisin; enerjini dengelemek için ufak molalar vermek iyi gelebilir. Karşılaştığın zorluklar, cesaretinle aşabileceğin engeller olacaktır. Kendine güven, hayallerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Bugün toplum önünde yer alacak fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmekten çekinme.
Bugün detaylara odaklanma ihtiyacın artabilir, bu da seni güçlü bir analiz yeteneği ile donatabilir. Günlük işlerini mükemmel bir şekilde tamamlama isteğin, seni daha verimli hale getirecek. Etrafta olan biteni dikkatle gözlemleyerek, hataları daha kolay fark edebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, eleştirel düşünme becerilerin seni öne çıkaracak. Sağlık konularına duyduğun ilgi, doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarını benimsemeni teşvik edebilir; yapıcı adımlar atmak için harika bir zaman. İletişimlerde ise, bazen aşırı titiz olmak ilişkilerde gerginlik yaratabilir. Empati göstererek, başkalarının duygularını anlamaya çalışmak, daha uyumlu bağlantılar oluşturmanı sağlayabilir. Kendi duygularına da dikkat etmelisin; içsel huzurunu sağlamak adına kendine zaman ayırmak, ruhsal dengeyi bulmana yardımcı olacaktır.
Kendini yargılama ve başkalarıyla olan ilişkilerini gözden geçirme dönemindesin. Sosyal çevrende denge arayışın artmış ve bu, insanlarla olan etkileşimlerinde daha dikkatli olmanı sağlıyor. Hassas duyguların, başkalarının düşüncelerini ve hislerini önemsemeni sağlarken, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. İletişimde şeffaf olman, ilişkilere katlanabilirlik ve anlayış katacak. Yenilikçi fikirlere açık ol ve sıradan olmayan bir zihniyetle hareket et. Sanatsal veya yaratıcı bir projeye başlaman, kendini ifade etmenin harika bir yolu olabilir. Duygusal derinliğini çekimser bırakma, hislerini açıkça dile getirmek, ilişkilerinde yerinde bir adım atmanı sağlar. Kendine zaman ayırmayı unutma; dengeyi sağlamak adına içsel huzurunla bağlantı kurman önemli.
Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. İçsel yolculuğun, kendini anlama ve yaralarından arınma fırsatı sunuyor. Gizli hislerini açığa çıkarma konusunda cesur olmalısın. İlişkilerde şeffaflık, güven inşa etmenin anahtarı. Karşılaştığın zorluklarda pes etmeme gücü, kararlılığınla birleştiğinde sana büyük kazançlar getirebilir. Sosyal çevrenle olan bağlarını gözden geçirip, güvenilir dostlarla vakit geçirmek sana iyi gelecek. Yaratıcılığın ve sezgilerin, sana yeni projelerde ilham verebilir. Bugün kendine ayıracağın zamanlar, ruhsal dinginlik kazandıracak. Korkularınla yüzleşmekten çekinme; kabullenme, yenilenmenin ilk adımıdır.
Macera arayışında olduğun bir dönemdesin, yeni deneyimlere açık olmalısın. Farklı kültürler ve yerler keşfetmek, ruhunu besleyecek. Eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir; yeni şeyler öğrenmek isteyeceksin. İletişim becerilerin güçlü olacak, insanlarla kurduğun bağlantılar derinleşebilir. Ancak dikkatli ol, belirsizliklere karşı dikkatli yaklaşman gerekebilir. İçsel sezgilerine güven, hislerin doğru yolu gösterir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazen sorumlulukları unutmana neden olabilir, bu dengeyi sağlamak önemli. Aşk hayatında samimi ve dürüst olmak, ilişkinin derinleşmesine katkı sağlar. Sevdiklerinle vakit geçirerek mutluluğu artırabilirsin. Tüm bu dönemden alacağın dersler, seni daha olgun bir birey haline getirecek.
Bugün, kararlılığını ve disiplinini ön plana çıkaracak fırsatlarla karşılaşabilirsin. Yarım kalan projelerine odaklanmak için mükemmel bir zaman; bu süreçte, sabrını ve azmini sergileyebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar senin kararlılığına hayranlık duyacaklar ve bu, başkalarına ilham verme potansiyelin olduğunu gösteriyor. Kendi iç motivasyonun, hedeflerine ulaşmak için gereken gücü sağlarken, ikili ilişkilerde daha dikkatli olman önem taşıyor. Sevgi dolu bir yaklaşım, dolaylı olarak sana da yansıyacak. Duygusal ilişkilerinde geçmişte yaşanan zorlukları geride bırakmak ve yeni bir başlangıç yapmak için doğru bir zaman. İş hayatında, liderlik özelliklerini sergileme fırsatını iyi değerlendir; başkalarına rehberlik etmeye hazır olmalısın. Sağlık ve ruh halin üzerinde durmak, günün akışını olumlu yönde etkileyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal anlamda denge sağlamak, seni daha güçlü kılacaktır.
Bugün, yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön plana çıkıyor. Akışın dışına çıkarak sıradışı düşünceler geliştirebilirsin. Var olan düzenini sorgulayarak, yeni yollar keşfetme isteğin artacak. Bireysel özgürlüğüne verdiğin önem, başkalarıyla olan ilişkilerinde farklı dinamikler yaratacak. Zihin açıklığın sayesinde, çözümler bulmakta ve isteklerini ifade etmekte daha başarılı olacaksın. Sosyal çevrenden alacağın destek, seni daha da cesaretlendirecek. Yenilikçi projelere adım atmak için harika bir gün; cesaretini topla ve adım at! Unutma, hayal gücün seni ileriye taşıyacak.
Duyguların ön planda olacağı bir gün. İçsel dünyana dönebilir, sezgilerini daha yoğun bir şekilde hissedebilirsin. Karşılıklı ilişkilerde empati yeteneğin artacak; bu da başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Sanatsal ve yaratıcı faaliyetler yoluyla kendini ifade etme isteği uyanabilir. Aynı zamanda, içsel huzur arayışın seni meditasyon veya doğa yürüyüşlerine yönlendirebilir. Ancak, gerçeklerden kaçma eğiliminde olabilirsin; bu yüzden net düşünmeye özen göster. Aniden ortaya çıkan olaylar karşısında duygusal tepkiler verebilirsin, bu yüzden yatıştırıcı etkinlikler bulmalısın. Hayal gücünü kullanarak projeler geliştirmen, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Sana iyi gelecek ortamlarda bulunmaya dikkat et. Sonuç olarak, duygu ve sezgi denizinde yol almak için cesur ve kararlı olmalısın.