
| BİR ŞEHİR DEPREME NASIL HAZIRLANIR |
Bir deprem ülkesi olan ancak yaşanan bir çok depreme rağmen, henüz depreme hazır tek şehiri olmayan ülkemizde, bugünlerde yaşadığımız İzmir depremi yeniden “deprem gerçeği” ni bize hatırlattı.
Son yıllarda Marmara da, özellikle İstanbul’da deprem beklentisi öne sürülerek “Kentsel Dönüşüm” çalışmaları yapılıyor. Maalesef, bu çalışmalar, daha ziyade deprem odaklı olmak yerine “rantsal” odaklı bir görünüm veriyor.Bende bir mühendis olarak çözüm üzerine düşüncelerimi aktarayım.
Her şeyden önce, deprem odaklı kentsel dönüşümün bir müteahhitlik projesi olmadığını ve sadece yapı stokunu güçlendirmekle bir kentin depreme hazırlanamayacağını çok iyi bilmek gerekir. Bir kenti depreme hazırlarken o kentin tüm bileşenlerini deprem güvenli hale getirmek gerekir. Kentin ana bileşenleri şunlardır: altyapı, yapı stoku, çevre, toplum, yönetim ve ekonomi.
Görüldüğü gibi, sadece yapı stokunu ele alıp diğer bileşenleri göz ardı ederseniz o kenti deprem güvenli hale getiremezsiniz. Deprem güvenli şehirler yaratmak ancak aşağıda kısaca açıklanacak olan tüm bileşenlere bütüncül bir anlayışla yaklaşmakla olur.
Altyapısal ögeler kentin can damarlarıdır. Yollar, viyadükler, köprüler, içme suyu şebekesi, doğal gaz şebekesi, elektrik şebekesi, iletişim şebekesi kanalizasyon, arıtma, barajlar, vb. belli başlı alt yapı örnekleridir. Bu yapılar depremde en fazla zarar görebilecek unsurlardır. Tahrip olmaları halinde depremin zarar etkisini daha da artırırlar. O nedenle deprem güvenli olduklarından emin olmak, değillerse yenilemek veya güçlendirmek gerekir.
Yapı stoku deprem açısından öncelikle önem verilmesi gereken bir bileşendir. Deprem kentindeki binalar, daha doğrusu yerleşim alanları, depremi ön plana alarak planlanmalı ve uygulanmalıdır. Bina tasarımları, boyutları, mimari özellikleri, yapı malzemeleri, temel ve yapım şekilleri depremin yıkım gücüne karşı koyabilecek şekilde olmalıdır. Yüksek ve lüks yapılardan ve aşırı bina yoğunluğundan kaçınılmalıdır. Depreme hazırlık için hem vaktimiz hem mali gücümüz sınırlı. Lüks inşaatlar yerine daha ekonomik binaları çok miktarda ve hızlı yapabiliriz. İstanbul’da yüksek binaların nasıl denetlenmesi gerektiği önemli bir sorun. İstanbul İnşaat Mühendisleri Odası’na göre henüz daha yapılan gökdelenlerin belli bir yönetmeliği de yok.
Deprem aynı zamanda en büyük çevre felaketidir. Depremden sonra ortaya çıkacak olan milyonlarca ton yıkılmış bina molozlarının bertaraf edilmesi sırasında oluşacak çevre kirliliği en az depremin vermiş olduğu zarar kadar önemlidir. Molozların dışında sanayi tarafından kullanılan parlayıcı, patlayıcı ve toksik malzemelerin de ortaya saçılabileceğini unutmamak gerekir. Bu kirleticiler tarafından kirlenen havanın, suyun ve toprağın besin zinciri vasıtasıyla canlılara verebileceği zararı tahmin etmek güç değildir.
Deprem kentinde yaşayan toplum, kentin bu özelliğinin farkında olmalı ve yaşamlarını buna göre düzenlemelidir. Deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında neler yapmaları gerektiğini çok iyi bilmeli, evlerini deprem güvenli döşemeli ve bir aile afet planına sahip olmalıdırlar. Ev ve iş yerlerinde deprem ile ilgili basit tatbikatlar yapılmalı ve belirli aralıklarla eğitimler verilmelidir.
Yönetim bir bakıma kentin beyni durumundadır. Deprem tehlikesinin nereden ve nasıl geleceğini, hangi büyüklükte olacağını, semtleri hangi şiddette etkileyeceğini ve buna bağlı olarak riskin nasıl dağılacağını araştıran, bilen ve önlem alan kurum veya kurumlardır (Valilik ve Belediye). Bu kurumların yöneticilerinin afet ve risk yönetimini çok iyi bilmeleri ve bu konularda eğitilmiş olmaları gerekir. Ancak o zaman riski azaltma konusunda gerekli yapılanmayı başarabilir, bu yapılar arasındaki organizasyonu yapar ve etkin uygulama içerisine girebilirler.
Büyük boyuttaki bir yıkım nedeniyle oluşabilecek can ve mal kaybı ve akabindeki toparlanma süreci kent ekonomisine çok büyük bir darbe vurabilir. İş yerleri yıkılır, işle ilgili ekip, ekipman, araç ve gereç telef olur, iş kaybı gerçekleşir. Ekonomik kayıplar ve onun sonuçları zaten moral bozukluğu içerisindeki toplumu daha da fazla sıkıntıya sokar.
Tüm kent yöneticilerimizin kendi şehirleri ile ilgili deprem etki-değerlendirme, performans analiz ekipleri, kamoyu bilgilendirme ile ilgili şimdiden kendi gerekli çalışmaları başlatmasında yarar vardır.
Görüş ve önerileriniz için; osmanbayram_28@hotmail.com
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Yeniliklere açık olmak, risk alman için fırsatlar sunuyor. İletişim becerilerin ön plana çıkacak, çevrendekilerle güçlü etkileşimler kurabilirsin. Duygusal açıdan tutkulu ve heyecanlı hissedeceksin, bu da ilişkilerinde samimi anların yaşanmasını sağlayacak. Sağlığın için dikkatli olman gereken bir dönemdesin; spor yaparak enerjini dengelemen faydalı olacaktır. Kariyerinle ilgili alanda yaratıcı projelere yönelmek, önündeki fırsatları değerlendirme açısından önemli bir zaman dilimindesin. Unutma, cesaretin her şeyin anahtarı olabilir.
Bugün, içsel huzur ve dinginlik arayışında olabilirsin. Sabit ve kararlı doğan, güven arayışını ön plana çıkararak, sevdiklerinle olan ilişkilerini güçlendirebilirsin. Finansal konulara odaklanman gereken bir dönemdesin; bütçeni dikkatlice planlanman, geleceğine umutla bakmanı sağlayacak. Sevdiğin bir kişiye karşı duyduğun duygular yoğunlaşabilir, bu nedenle iletişimde açık olman önemli. Fiziksel sağlığına da özen göstermek, bedenine iyi bakmak, enerjini artıracaktır. Doğanın tadını çıkarmak için dışarı çıkmayı unutma; doğa, ruhunu besleyecek bir ferahlama sunabilir. Kendi iç sesine kulak vererek, huzur bulman mümkün.
Bugün zihninizin parlayan enerjisi, iletişim kurma yeteneğinizi en üst düzeye çıkaracak. Sosyal çevrenizle etkileşimde bulunduğunuzda, beklenmedik ve ilginç sohbet konuları ortaya çıkabilir. Yaratıcı düşünceler, yeni fikirler ve projeler üzerinde size ilham verecek. Ayrıntılara dikkat ederek, etrafınızdaki insanlarla olan bağlarınızı güçlendirmek için harika bir fırsat sunuluyor.Tanışacağınız biri, iş ya da özel yaşamınıza yeni bir perspektif getirebilir. Esnek düşünme yeteneğiniz, karşınıza çıkan zorlukları kolayca aşmanıza yardımcı olacak. Ancak, dağınık düşüncelerinizi düzene koymayı da ihmal etmeyin; bu, işleri daha verimli bir hale getirecektir. Duygusal olarak, bazı içsel sorgulamalar yapma ihtiyacı hissedebilirsiniz. Kendinizi ifade etmekte zorlanıyorsanız, yazılı bir iletişim yöntemi, hislerinizi anlamlandırmanıza yardım edebilir. Sevdiklerinizle geçireceğiniz zaman, ruh halinizi yükseltirken, derin sohbetlerle aranızdaki bağı kuvvetlendirebilir. Aceleci davranmamaya ve her durumu analiz etmeye çalışın; bugün, dikkatinizi toplama yeteneğinizle pek çok kapıyı açabilirsiniz.
Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. Kalbinin sesine kulak vermek, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacak. Sevdiklerinle olan bağlarını kuvvetlendirmek için güzel bir fırsat var. Hassasiyetinle, çevrendekiler üzerinde derin bir etki yaratabilirsin. Biraz yalnız kalmak, düşüncelerinle yüzleşmek ve içsel dengeyi sağlamak adına iyi gelebilir. İş yerindeki anlaşmazlıklara dikkat et, diplomatik yaklaşımın sana kazandırabilir. Nezaketinle sorunları kolayca aşabileceksin. Geçmişten gelen bir hatıra gününü renklendirebilir; nostalji rüzgarına kapılabilirsin. Kendine karşı nazik olmayı unutma, ihtiyaçlarını öncelikle düşünmen gerekiyor. Kendini yeniden ortaya koymak için ilham verecek anlar seni bekliyor.
Bugün içsel bir enerji patlaması hissedebilir, bu da sizin liderlik vasıflarınızı ön plana çıkaracaktır. Zorluklar karşısında cesur ve kararlı bir duruş sergilemek, çevrenizdeki insanları da etkileyecektir. Sosyal ortamlar, yenilikçi fikirlerinizi paylaşmak için mükemmel fırsatlar sunabilir. Aşk hayatında tutkulu anlar yaşayacak, sevdiğinizle olan bağınızı derinleştirecek paylaşımlara yönelme isteği duyacaksınız. İş veya yaratıcı projelerde ise, özgün ve dikkat çekici yaklaşımlarınızla dikkatleri üzerinize çekebilirsiniz. Ancak, tüm bu dinamik ortamlarda, hayal gücünüzün yanı sıra, gerçekçilikten de kopmamaya özen gösterin. Bugün edineceğiniz deneyimler, gelecekteki kararlarınızı şekillendirmede önemli bir rol oynayabilir.
Analitik düşünce ve detaylara olan bağlılık bu dönemde ön planda. Günlük işlerde düzen sağlama isteği, başkalarının da dikkatini çekecek. İçsel huzuru da sağlamanın yollarını ararken, çevrendeki insanlarla olan iletişimlerinde uyum arayışı belirgin hale gelecek. Bakış açını genişletmen, ilişkilerde anlaşılmayı getirirken, başkalarının fikirlerine açık olman gelişim sağlayacak. Sağlık konularına özel bir ilgi gösterebilir, ruhsal ve bedensel dengeyi sağlamaya yönelik alışkanlıklar edinmeyi isteyebilirsin. Yaratıcı projelerin, özellikle de estetik ve sanatsal alanlarda, ilham verici etkiler taşıyor. Kendi iç yolculuğunda küçük adımlar, büyük farklar yaratabilir.
Bugün sosyal çevrenle olan ilişkilerin ön plana çıkıyor. İnsanlarla olan bağların, hayal gücünü besleyecek şekilde gelişebilir. Dikkatini çekmek isteyen insanlara açık olmalısın; yeni tanışmalar hayatına ilginç renkler katabilir. Karşıt fikirlere karşı anlayışlı olman, derin bir bağlantı hissetmeni sağlar. Sanat ve estetik duygularının yoğunlaşacağı bir dönemdesin; belki bir sergi gezebilir ya da yaratıcılığını ortaya koyacak bir şeyi keşfedebilirsin. Duygusal denge ve huzur arayışında olduğun bu günlerde, kendine zaman ayırmayı unutma. Romantik ilişkilerde ise, beklentilerini net bir şekilde ifade etmek önemli. Açık iletişim, uyumu pekiştirebilir. Arkadaşlarınla yapacağın bir sohbet, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Kendine güven ve içsel denge, bugün senin en büyük müttefikin.
Bugün içsel gücün ve sezgilerin ön planda. Duygusal derinliklere inmek ve yüzleşmekten korkma; bu süreç, sana önemli farkındalıklar kazandırabilir. İlişkilerde daha samimi bir iletişim kurma arzusu içindesin; duygularını açıkça ifade etmek, bağlarını güçlendirebilir. Yaşadığın dönüşüm sürecinin getirdiği zorlukları kabullenmek, seni daha güçlü bireyler yapacak. İş veya projelerde de yenilikçi fikirlerle öne çıkabilirsin. Kendine zaman ayırarak ruhsal dengeyi koruma çabası, önünü açacak. Kendine güven; arzularına ulaşmak için gereken cesareti göstermekten çekinme. Unutma ki, karanlık anların bile bir anlamı vardır ve onları aydınlatacak potansiyele sahipsin.
Keşif ve macera arayışında bir gün. İçsel bir özgürlük hissi ile yeni deneyimlere aç olacaksın. Farklı kültürler ve bakış açıları seni etkileyecek, bu süreçte yeni arkadaşlıklar kurabilirsin. Eğiticilerle veya mentörlerle tanışmak, bilgi dağarcığını genişletmek için harika bir fırsat. Aynı zamanda, ruhsal ve zihinsel bir yoğunluk içinde kendini bulabilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri ile içsel huzuru yakalamaya çalış. Esnek ol, hayat yaşanacak anlarla dolu; anıların tadını çıkar. Yaratıcılığını ifade etmek için uygun bir zaman. Sanatsal bir aktivite, ruhunu besleyebilir. Kendine güven ve cesur adımlar at, ufuk açıcı fırsatlar kapını çalabilir. İyi şans!
Hedef odaklı yaklaşımın bugün daha da belirginleşecek. Planlarını uygulamak için gerekli kararlılığı gösterebilirsin. İş yerinde yeni sorumluluklar üstlenmek isteyebilir, sıradışı projelere yönelmekten çekinmemelisin. Duygusal ilişkilerde ise sabırlı olmalı, sevdiklerinle kurduğun diyaloglarda açık ve anlayışlı bir tutum sergilemek faydalı olacak. Kendine güvenin artacak, bu durum çevrendekiler üzerinde olumlu bir etki bırakacak. Günün sonunda, planlarını gözden geçirerek ilerlemeye devam etmek için yeni yollar keşfetme şansın doğabilir. Sağlığına dikkat etmeyi unutma; zihin ve beden dengeni koruyarak daha verimli olabilirsin. Eğlenceli aktiviteler için zaman ayırmayı da tercih etmelisin; bu, stres yönetiminde sana yardımcı olacaktır.
Bugün Uranüs’ün etkisiyle yenilikçi düşüncelerle dolup taşabilirsin. İleri görüşlü projelere yönelmek, sıradışı fikirlerini hayata geçirmek için harika bir zaman. Sosyal çevrenle etkileşimlerinde beklenmedik gelişmeler yaşanabilir; bu durum seni daha önce düşünmediğin insanlarla bir araya getirebilir. İletişim becerilerin ön plana çıkarken, başkalarına ilham verme kabiliyetinle dikkat çekebilirsin. Kendi fikirlerini savunurken karşındaki insanlara karşı anlayışlı olmayı unutma; bu, işbirliklerine zemin hazırlayabilir. Bugün duygusal dünyanda da bir devinim söz konusu; içsel olarak kendini daha özgür hissedebilir, geçmiş yüklerinden uzaklaşabilirsin. Yeni başlangıçlar yapmak ve hayal ettiğin geleceğe bir adım atmak için cesaret bulabilirsin. Özellikle sanatsal yönlerini ortaya çıkarman faydalı olabilir. Kendin ol ve hayatını renklendirmekten çekinme.
Duygusal derinliklerinize inmeye hazır bir gün. İçsel sezgileriniz güçlü olacak ve çevrenizle olan bağlarınızı derinleştirmek isteyeceksiniz. İleriye dönük adımlar atarken, duygularınıza kulak vermek sizin için çok önemli. Yaratıcılığınız, yeni fikirlerle parlayacak. Bu ruh hali, sanatsal projeler veya hobiler için mükemmel bir zemin oluşturuyor. Sosyal ilişkilerde ise empatinizi ön planda tutmanız faydalı olacak. Karşılıklı anlayış, ilişkilerinizi güçlendirebilir. Kendinizi ifade etmek için doğru anı yakaladığınızda, başkalarını etkileme gücünüz oldukça yüksek. İlerleyen saatlerde, ruhsal bir arınma veya meditasyon gibi aktivitelerle kendinizi dengeleyebilirsiniz. Yeniliklere açık olun; hayatınızdaki küçük değişiklikler, büyük mutluluklar getiriyor.