
| …BİR ŞEHİR DEPREME NASIL HAZIRLANIR… |
Bir deprem ülkesi olan ancak yaşanan bir çok depreme rağmen, henüz depreme hazır tek şehiri olmayan ülkemizde, bugünlerde yaşadığımız İzmir depremi yeniden “deprem gerçeği” ni bize hatırlattı.
Son yıllarda Marmara da, özellikle İstanbul’da deprem beklentisi öne sürülerek “Kentsel Dönüşüm” çalışmaları yapılıyor. Maalesef, bu çalışmalar, daha ziyade deprem odaklı olmak yerine “rantsal” odaklı bir görünüm veriyor.Bende bir mühendis olarak çözüm üzerine düşüncelerimi aktarayım.
Her şeyden önce, deprem odaklı kentsel dönüşümün bir müteahhitlik projesi olmadığını ve sadece yapı stokunu güçlendirmekle bir kentin depreme hazırlanamayacağını çok iyi bilmek gerekir. Bir kenti depreme hazırlarken o kentin tüm bileşenlerini deprem güvenli hale getirmek gerekir. Kentin ana bileşenleri şunlardır: altyapı, yapı stoku, çevre, toplum, yönetim ve ekonomi.
Görüldüğü gibi, sadece yapı stokunu ele alıp diğer bileşenleri göz ardı ederseniz o kenti deprem güvenli hale getiremezsiniz. Deprem güvenli şehirler yaratmak ancak aşağıda kısaca açıklanacak olan tüm bileşenlere bütüncül bir anlayışla yaklaşmakla olur.
Altyapısal ögeler kentin can damarlarıdır. Yollar, viyadükler, köprüler, içme suyu şebekesi, doğal gaz şebekesi, elektrik şebekesi, iletişim şebekesi kanalizasyon, arıtma, barajlar, vb. belli başlı alt yapı örnekleridir. Bu yapılar depremde en fazla zarar görebilecek unsurlardır. Tahrip olmaları halinde depremin zarar etkisini daha da artırırlar. O nedenle deprem güvenli olduklarından emin olmak, değillerse yenilemek veya güçlendirmek gerekir.
Yapı stoku deprem açısından öncelikle önem verilmesi gereken bir bileşendir. Deprem kentindeki binalar, daha doğrusu yerleşim alanları, depremi ön plana alarak planlanmalı ve uygulanmalıdır. Bina tasarımları, boyutları, mimari özellikleri, yapı malzemeleri, temel ve yapım şekilleri depremin yıkım gücüne karşı koyabilecek şekilde olmalıdır. Yüksek ve lüks yapılardan ve aşırı bina yoğunluğundan kaçınılmalıdır. Depreme hazırlık için hem vaktimiz hem mali gücümüz sınırlı. Lüks inşaatlar yerine daha ekonomik binaları çok miktarda ve hızlı yapabiliriz. İstanbul’da yüksek binaların nasıl denetlenmesi gerektiği önemli bir sorun. İstanbul İnşaat Mühendisleri Odası’na göre henüz daha yapılan gökdelenlerin belli bir yönetmeliği de yok.
Deprem aynı zamanda en büyük çevre felaketidir. Depremden sonra ortaya çıkacak olan milyonlarca ton yıkılmış bina molozlarının bertaraf edilmesi sırasında oluşacak çevre kirliliği en az depremin vermiş olduğu zarar kadar önemlidir. Molozların dışında sanayi tarafından kullanılan parlayıcı, patlayıcı ve toksik malzemelerin de ortaya saçılabileceğini unutmamak gerekir. Bu kirleticiler tarafından kirlenen havanın, suyun ve toprağın besin zinciri vasıtasıyla canlılara verebileceği zararı tahmin etmek güç değildir.
Deprem kentinde yaşayan toplum, kentin bu özelliğinin farkında olmalı ve yaşamlarını buna göre düzenlemelidir. Deprem öncesinde, sırasında ve sonrasında neler yapmaları gerektiğini çok iyi bilmeli, evlerini deprem güvenli döşemeli ve bir aile afet planına sahip olmalıdırlar. Ev ve iş yerlerinde deprem ile ilgili basit tatbikatlar yapılmalı ve belirli aralıklarla eğitimler verilmelidir.
Yönetim bir bakıma kentin beyni durumundadır. Deprem tehlikesinin nereden ve nasıl geleceğini, hangi büyüklükte olacağını, semtleri hangi şiddette etkileyeceğini ve buna bağlı olarak riskin nasıl dağılacağını araştıran, bilen ve önlem alan kurum veya kurumlardır (Valilik ve Belediye). Bu kurumların yöneticilerinin afet ve risk yönetimini çok iyi bilmeleri ve bu konularda eğitilmiş olmaları gerekir. Ancak o zaman riski azaltma konusunda gerekli yapılanmayı başarabilir, bu yapılar arasındaki organizasyonu yapar ve etkin uygulama içerisine girebilirler.
Büyük boyuttaki bir yıkım nedeniyle oluşabilecek can ve mal kaybı ve akabindeki toparlanma süreci kent ekonomisine çok büyük bir darbe vurabilir. İş yerleri yıkılır, işle ilgili ekip, ekipman, araç ve gereç telef olur, iş kaybı gerçekleşir. Ekonomik kayıplar ve onun sonuçları zaten moral bozukluğu içerisindeki toplumu daha da fazla sıkıntıya sokar.
Tüm kent yöneticilerimizin kendi şehirleri ile ilgili deprem etki-değerlendirme, performans analiz ekipleri, kamoyu bilgilendirme ile ilgili şimdiden kendi gerekli çalışmaları başlatmasında yarar vardır.
Görüş ve önerileriniz için; osmanbayram_28@hotmail.com
Bugün, içindeki cesareti ve tutkuyu serbest bırakma zamanı. Enerjin yüksek, zorluklarla yüzleşmeye istekli ve kararlısın. Yeni başlangıçlar için mükemmel bir zemin var; belki de uzun zamandır hayalini kurduğun bir projeye adım atabilirsin. Duygusal olarak da dinamik bir gün seni bekliyor; sevdiklerinle olan ilişkilerin derinleşebilir. Ancak, sabırsızlık hissini kontrol altında tutmalısın. Akıllıca karar ver, kendine güven ama başkalarının da görüşlerine kulak ver. Dikkatini ve enerjini doğru yönlendirdiğinde, başarı kaçınılmaz olacak. Unutma, her şey yolunda gitmese de, öğrenme sürecinin tadını çıkar.
Güçlü bir kararlılık ve azim bugün içinde etkileyici bir şekilde hissedilecek. Maddi konulara olan ilgin, yaşamsal alanlarda yenilikçi adımlar atmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerde ise derin bir bağ kurma isteği taşırken, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için samimi bir yaklaşım sergilemen önemli. İçsel huzurunu bulmak adına doğayla iç içe olmak, ruhsal olarak tazelenmene yardımcı olacak. Çevrendeki estetik unsurlara dikkat et, sanatsal bir ilham kaynağı bulabilirsin. Tutkulu bir dönemdesin; hayallerin için cesurca adımlar atmayı düşünmekte fayda var. Sabırlı ve kararlı kalman, uzun vadede tatmin edici sonuçlar almanı sağlayacak.
Bugün zihninde bir dizi ilham verici düşünce dolaşacak. Sosyal bağlantıların güçlenecek, özellikle eski dostlarla yapılan sohbetler sana enerji katacak. Duygusal olarak kendini daha açık ve paylaşımcı hissedeceksin. Öğrenme hevesin artacak, yeni bir hobi edinmek veya bir kursa katılmak için harika bir gün. Ancak, dikkatini toplamakta zorlanabilirsin; bu yüzden gürültülü ortamlardan uzak durmakta fayda var. İletişimdeki akışın seni önemli fırsatlarla buluşturabilir. Eğer bir yolculuğa çıkmayı düşünüyorsan, spontane kararlar alman faydalı olabilir. Yaratıcılığın da zirveye çıkacak, bu sayede sanat veya yazı gibi alanlarda harikalar yaratabilirsin. Günün sonunda kendine bir ödül vermeyi unutma; küçük bir kutlama, üstesinden geldiğin şeylerin keyfini çıkarmana yardımcı olacak.
Duygusal derinlikler seni sarıp sarmalarken, içsel bir huzur arayışında olabilirsin. Aile ilişkilerin ön planda; sevgi ve destek bulma arzusuyla hareket edeceksin. Yakın çevrendeki insanlarla bağlarını güçlendirmek için fırsatlar karşına çıkabilir. Bugün geçmişe yönelik anılar, ruh halini etkileyebilir. Bu anılar üzerinden geçmek, sana yeni bir bakış açısı kazandıracak. Sezgilerin güçlenmiş, içgüdülerinle hareket etmek istemen güçlü bir kapı aralayabilir. Duygusal bir denge kurmak ve sevdiklerinle güven dolu konuşmalar yapmak için ideal bir zaman. Kreatif yönlerin harekete geçebilir; sanatsal projelere yönelmek, içsel yaralarını iyileştirirken ruhunu besleyebilir. Kararlarında sezgine güvenerek ilerlemen, seni doğru yolda yönlendirecek. Evinin sıcaklığı ve güveni, seni koruma hissettiriyor; bu hisleri yaşamda yansıtmak, çevrendeki herkesi olumlu etkileyecek.
Sahip olduğun doğal liderlik yetenekleri bugün parlayacak. Çevrendeki insanları etkileyip, ilham vererek yeni projelere dahil olabileceksin. Kendini ifade etme becerin ön plana çıkabilir, bu sayede başkalarının dikkatini çekebilirsin. Enerjini olumlu bir şekilde yönlendirmek, yaratıcılığını arttırmak için harika bir gün. Duygusal olarak, içsel dönüşüm ve kişisel gelişim fırsatları karşına çıkabilir. Özellikle sosyal ortamlarda kendini rahat hissetmeli, samimi ilişkiler kurmalısın. Unutma, kararlılık ve tutku ile ilerlediğinde dilediğin hedeflere ulaşman mümkün. Soğukkanlılığını koruyarak zorlukları fırsata çevirebilirsin. Bugün, kendini ve arzularını daha derin bir şekilde keşfetmek için bir fırsat sunuyor. Dikkatini dağıtmadan, hedeflerine odaklanmak sana büyük kazançlar sağlayabilir. İçsel huzurunu bulmak da bu süreçte önemli bir rol oynayacak. Kendi isteklerini ön planda tutarak ilerlemeli ve gereksiz çatışmalardan uzak durmalısın. Başkalarının düşünceleri seni etkilemesin; kendi iç sesine kulak ver.
Günün başlangıcı, detaylara odaklanma ve organize olma arzusuyla dolu. İş hayatında karşına çıkabilecek fırsatlar üzerine düşünmek için ideal bir zaman. Disiplinli yaklaşımın, özellikle ekip çalışmalarında göz dolduracak. Ancak, eleştirel bakış açını dengede tutmak önemli; gerekirse, başkalarının fikirlerine de açık olmalısın.İletişim becerilerin ön plana çıkarken, sevdiğin insanlarla olan ilişkilerde dikkatli olmalısın. Ufak tefek yanlış anlamalar, gereksiz tartışmalara neden olabilir. Hissiyatlarını ve düşüncelerini açıkça ifade etmeye özen göster.Sağlık konusunda, bedenine gösterdiğin özen bu dönemde fazlasıyla kıymetli. Hem fiziksel hem de ruhsal olarak kendine zamana ayırarak yenilenmek için fırsatlar yaratabilirsin. Meditasyon veya doğada yürüyüş, seni rahatlatacak harekete dönüşebilir.Finansal konuda da dikkatli adımlar atmakta fayda var. Gereksiz harcamalardan kaçınarak tasarruf etmek, uzun vadede rahat bir nefes almanı sağlayabilir. Gökyüzünün sunduğu bu dönem, özellikle düzen ve denge arayışında olanlar için fırsatlarla dolu. Kendi iç huzurunu bulmak ve bu dengeyi sağlamak, günün anahtarı olacak.
Bugün, sosyal ilişkilerinde ve etkileşimlerinde oldukça dikkatli olman gereken bir zaman dilimindesin. Duygusal dengenin bozulmaması için, başkalarıyla olan iletişimlerine özen göstermelisin. İş veya özel hayatında karşılaşacağın insanların beklentilerini anlamak, hem senin hem de çevrendekilerin mutluluğu açısından önemli olacak. Artık ilgini çekmeyen veya seni zorlayan durumlarla ilgili radikal kararlar alma zamanı gelebilir. Kendi ihtiyacın olan dengeyi sağlamak, içsel huzurunu artıracak. Estetik ve sanatsal yönlerin ön plana çıkabilir; yaratıcılığını besleyecek faaliyetler ilham verici olabilir. Ayrıca, karşına çıkan fırsatları değerlendirirken objektif olmayı ihmal etmemelisin. Başkalarına olan güvenin, bazen sana ağır yükler getirebilir; bu yüzden sınırlarını çizmekten çekinmemelisin. Şu anki sezgilerin, ilerleyen zamanda karşılaşacağın zorlukları aşmanda rehberlik edecek. Kendini ifade etme biçiminde özgünlüğünü yansıtmak, senin daha iyi hissetmene sebep olur. Ruhsal olarak destek arayışında olabilirsin; bu durum, içsel keşiflerinle seni daha güçlü bir birey yapacak.
İçsel duygularınla yüzleşmek için mükemmel bir zaman dilimindesin. Derin düşünceler ve karanlık tarafların gündeme gelebilir, fakat bu, kendini keşfetmenin ve güçlü yönlerini açığa çıkarmanın bir fırsatıdır. İletişim kurarken, hislerini açıkça ifade etmekte zorlanabilirsin; ancak, bu zorluğun üstesinden gelmek, seni daha bağlı ve anlaşılır bir hale getirecek. Sosyal çevrenle olan ilişkilerde samimiyet ve derinlik arayışında hissetmen oldukça güçlü. Önemli bir konuda karar vermen gerekebilir; sezgilerine güven, çünkü onlara yaslanarak doğru yolu bulabilirsin. Planların ve hedeflerinle ilgili atılımlar yaparken dikkatli ol, çünkü duygusal yoğunluk bazı yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Sağlığına özen göstermek ve ruhsal dengeyi sağlamaya çalışmak, bu dönemde odaklanman gereken önemli unsurlar arasında. Yeniliklere açık ol ve kendini besleyecek deneyimlere yönel.
Seyahat arzusu ve macera isteği ön planda. Yeni yerler keşfetmek, farklı kültürlerle tanışmak için mükemmel bir zaman. İçsel özgürlüğüne olan düşkünlüğün, seni sürükleyici deneyimlere yönlendirecek. Eğitim veya bilgi edinimi konusunda heyecan verici fırsatlar kapını çalabilir. Öğrenmek için sabırsızlandığın konulara yönelmek, düşüncelerini genişletebilir ve perspektifini zenginleştirebilir. Sosyal ilişkilerin güçleniyor; arkadaşlarınla veya yeni tanıştığın insanlarla planlar yapabilir, keyifli vakitler geçirebilirsin. İçsel huzuru bulmak adına doğada zaman geçirmeyi tercih edebilirsin. Duygusal derinliklerde yüzmeye hazır ol; yeni biriyle olabileceğin ilginç bağlar kurabilirsin. Eyleme geçmek için güzel bir dönemdesin; cesur adımlar at ve hayallerini gerçeğe dönüştüren fırsatları değerlendirmekte gecikme.
Kendini güçlü ve kararlı hissedeceğin bir gün. Üzerinde çalıştığın projelerde öne çıkabilirsin, hırsın ve azmin etrafındakiler üzerinde olumlu bir etki yaratacak. Finansal konulara dair bazı fırsatlar karşına çıkabilir; dikkatle değerlendirmekte fayda var. İş hayatında harika bir takım ruhu içinde olacaksın, bu da başarılarını katlayabilir. Ancak, duygusal açıdan kendini zaman zaman yalnız hissedebilirsin. Kendi iç dünyana yönelmek, zihnini dinlendirmek için güzel bir fırsat. Sevdiklerinle arandaki bağı kuvvetlendirmek, seni besleyen bir enerji kaynağı oluşturacak. Kendine olan inancını güçlendirdiğin bu dönemde, adım atma cesaretini göster. Unutma, öz disiplinin en büyük güç kaynağın.
Bugün, özgürlük arayışın zirve yapabilir. Kendini ifade etme biçimlerin dikkat çekici olacak ve bağımsız düşüncelerin etrafındaki insanları etkileyebilir. Yenilikçi fikirlerin aklında dönebilir, bu da seni farklı projelere yönlendirebilir. Sosyal çevrenle olan etkileşimlerin, beklenmedik sürprizlere yol açabilir; çeşitli etkinlikler veya topluluklarla bir araya gelme isteğin artabilir. Duygusal derinliklere dalmaktan kaçınmamalısın, içsel sorgulamalar sana yeni görüş açıları kazandırabilir. Gün içerisindeki sempatik tavırların, başkalarının kalbini kazanmanı sağlamada etkili olabilir. Farkında olmadan başkalarına ilham verme kapasiten, enerjini daha da yükseltebilir. Eğlence ve yaratıcılık sana yeni yollar açarken, spor veya hobi gibi aktivitelerle enerji depolamayı unutma. Kendine güveninle, cesur adımlar atmaya hazır ol.
Duygusal derinliklere dalış yapacağın bir gün. İçsel düşünceler, hayaller ve sezgilerin ön planda olacak. Sanatsal yeteneklerin canlanabilir, yaratıcılığını ifade etmek için mükemmel bir zaman. Sevdiklerinle olan bağların güçlenmesine yardımcı olacak anlayış ve empati sergileme yeteneğin yüksek. Ancak, aşırı duygusal tepkiler vermekten kaçınmalısın; bu, sorunların üstesinden gelmende zorluk yaratabilir. İçsel huzurunu bulmak için yalnız zaman geçirmeyi düşünebilir, meditasyon ya da doğada yürüyüş gibi ruhunu dinlendiren aktivitelere yönelebilirsin. Aşk hayatında sürpriz gelişmeler yaşanabilir; açık fikirli ol ve kalbinin sesini dinle. İnsanlarla olan etkileşimlerin, duygusal derinliklerinle senin için anlam kazanacak.