
| ATATÜRK DÖNEMİNİN KADINLARI İLK MUHTAR VE BELEDİYE BAŞKANI |
Merhaba sevgili dostlar,
Merhaba değerli canlar,
Bugünkü sohbet konumuz;
Kadınlar…
Neden böyle bir sohbet konusu seçtim?
Hemen söyleyeyim; bugün günlerden 3 Nisan…
Diyeceksiniz ki;
3 Nisan’ın diğer günlerden ayrıcalığı nedir?
Durun onu da söyleyelim..
Ve ondan sonra sohbetimize girelim…
Efendim;
3 Nisan tarihlerinde birbirinden farklı çok olaylar olmuştur veya yaşanmıştır ama…
Benim sözünü etmek istediğim ‘3 Nisan’ tarihi bundan 91 yıl öncenin ‘3 Nisan tarihi’ olduğu gibi, apayrı bir özelliği ve güzelliği var….
Ancak izniniz olursa…
Çok kısa olmak koşuluyla…
Cumhuriyetin kuruluşundan start alıp ve 3 Nisan 1930 tarihine gelmek istiyorum…
Ve sözü daha fazla uzatmadan da hemen konuya giriyorum…
Yıl; 1923
Cumhuriyet kurulmuştur…
Mustafa Kemal ‘kurtuluştan’ sonra “kadınlarda erkeklerin sahip olduğu haklara sahip olacak” sözünü unutmamış…
Ve sözünde durmuştur…
Yani, cumhuriyet kurulur-kurulmaz;
Nezihe Muhiddin hanımefendiye ‘Kadınlar Hak Fırkası (Partisini) kurdurmuştur….
Ve kurulan partinin amacı da şu şekilde belirtilmiştir;
“Kadınlığı düşünsel ve sosyal alanlarda yükselterek modern ve olgun bir düzeye eriştirmek.”
Ve bu amaçlarını daha geniş kitlelere duyurmak içinde;
‘Türk Kadın Yolu’ isimli bir ‘Dergi’ çıkartmışlar…
1925 yılına gelince 30. sayıdan sonra daha yayınlayamamışlardır.
Hatta ‘dergi yayınlamayı’ bir tarafa bırakın…
Gerici ‘Şeyh Sait Ayaklanması’ baş gösterdiği için;
Seçimlere katılma şansını da kaybetmişlerdir…
Fakat, yine de aynı yıl…
Yani, kadınları çok yakından ilgilendiren ‘Medeni Kanun’ TBMM’ne sunulmuş ve 1926 yılında ise tasarı yürürlüğe girerek, yaşam alanına taşınmıştır…
Ve 1925 yılında her ne kadar ‘Gerici Şeyh Sait İsyanı’ baş gösterse de, aynı yıl ‘Şapka ve Kılık-kıyafet’ devrimi yapılmıştır…
Ve kadınlara dünyayı karanlık eden ‘peçe’ takma kaldırılmıştır…
Peçeyi yasaklayan ilk ilçe de Tirebolu ilçemiz olmuştur…
Yani Tirebolu belediyesi 7 Ekim 1926 yılında ‘peçe takmayı’ yasaklayan ‘İlk İlçe’ unvanına sahip olmuştur…
Şimdi gelelim 1930 yılına;
Cumhuriyet 7 yaşındadır…
Yani daha okula yeni başlama çağında…
Yıl; 1930
Ve aylardan; 3 Nisan….
Çıkarılan bir yasayla kadınlara ilk kez ‘siyasal haklarını’ kullanma hakkı verilir…
Ve yapılan bu ilk mahalli seçimlerde;
İlk kadın muhtarımız Aydın’ın Çine ilçesine bağlı Demirdere köyünden Gül ESİN seçilir…
(Paylaştığım 1. görselde görülüyor)
Kadınlardan ‘ilk belediye başkanımız’ nereden seçildi dersiniz?
Başkent Ankara’dan mı?
Saraylar kenti İstanbul’dan mı?
Yoksa en tarihi kentlerimizden Diyarbakır’dan filan mı?
Hayır, bunların hiçbirisinden değil…
Ya nereden?
Doğu Karadeniz’in bir ilinden…
Yani Artvin ilimizin Yusufeli’ne bağlı Kılıçkaya beldesinden…
Adı: Sadiye Hanım…
(Dört yıl sonra soyadı kanunu çıkınca, soyadı Ardahan’ olacak)
Babası, Çıldır Kaymakamıdır…
Ermeniler tarafından katledilmiştir…
‘Ardahan’ soyadını ise evlendiği eşi binbaşı Atabey, Ardahanlı olduğu için almıştır…
Şimdi özetleyerek sohbetimizi şöyle sonlandırmak isterim;
Türkiye Cumhuriyeti 1923 yılında kuruluyor…
Kurulur-kurulmaz;
2 yıl sonra Medeni Kanun yasası çıkarılıyor…
1930 yılında kadınların yerel yönetimlere; Muhtar ve Belediye Başkanı seçilebilmesi sağlanıyor…
1934 yılına gelindiğinde bu kez “TBMM çatısı altına milletvekili olarak da girebilirsiniz” deniliyor…
Ve ilk ‘seçimlerde’ 17 kadın milletvekili…
Ve bu sayı ardından da 18 milletvekiline çıkarılıyor…
Osmanlının küllerinden kurulan Türkiye Cumhuriyeti 7 yaşındayken kadınlara ‘mahalli yönetimlere’ seçilme hakkı verirken…
11 yaşında siyasal haklarını verip; TBMM çatısı altına taşırken…
Avrupa ülkelerinin ağa-babası Fransa; 1944 yılında…
İtalya; 1945 yılında..
Yunanistan; 1949 yılında..
İsviçre ise; 1971 yılında veriyor kadınlarına bu hakkı…
Geç bu yakaya…
Yani, Asya tarafına;
İran; 1963 yılında…
Suriye; 1949 yılında..
Hindistan; 1950 yılında..
Çin; 1949 yılında..
Ve Japonya ise 1945 yılında veriyor siyasal haklarını kadınların…
Eeeee?
E’si şu;
Türkiye Cumhuriyetinde kadınlara siyası hakların verildiği 1935 yılında 18 kadın milletvekili parlamentoya giriyor…
1950 yılı seçimlerinde bu sayı 3’e düşüyor…
1954’de sayı 4’e çıkıyor…
1957 yılında ise yine sadece 6 kadın milletvekili seçilebiliyor…
Sizce bunun üzerinde düşünmeye değmez mi?
Bence değer…
Hem de çok-çok değer…
Örneğin, aklımıza gelen şu soruları sorarak sohbetimizi bitirebilir ve sonlandırabiliriz….
Madem ki kadınlarla-erkekler her konuda eşit haklara sahip;
O zaman niye parlamento çatısı altında kadınlardın sayısı az?
Siyasi partilerin ‘kota’ koymasından, sınırlama getirmesinden ileri gelmiş olabilir mi?
Yoksa ‘kadınlarımız’ gün geçtikçe hepten mi a-politik oluyor?
Yeniden mi ‘karanlık günlere’ rücu ediyor?
Veya nasıl söylemeli, nasıl ifade etmeli bilmem ki;
“Kadın dediğin. elinin hamuruyla erkeğin işine karışmamalı…
Evinde oturmalı…
Hamur yoğurmalı…
Çocuk doğurmalı.” sözünü yeniden mi benimsemeye başladılar?
Aaaaahh, aahh!
Ne demeli bilmem ki?
En iyisi daha hiçbir şey söylemeden…
Ve sözü daha fazla uzatmadan sizlere bırakalım…
Belki sizin de bu konuda söyleyecekleriniz vardır…
Buyurun…
Şimdi söz sırası sizin…
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Macera arayışın içsel bir tatmin sağlıyor. Yeni başlangıçlar için cesaretin tam. İletişim becerilerin, etrafındaki insanlarla bağ kurmada sana yardımcı olacak. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler kapıda, dikkatli ol. Duygusal derinlik senin için önemli hale geliyor, hislerine kulak vermekle doğru yolda olacaksın. İş hayatında risk almaktan çekinme; doğru adımlar atarsan başarı seni bekliyor. Sağlık konularında ise bedenine ilişkin sinyalleri önemsemen faydalı olacak. Özgürlüğüne düşkünlüğün, seni yeni ufuklara yönlendirebilir. İçsel huzurun peşinde koşarken, başkalarına ilham verme potansiyeline sahipsin. Unutma, kararlılığın bu dönemde en büyük silahın.
Bugün, hem duygusal hem de maddi konularda dengede kalmaya çalışmalısınız. Yavaş ama emin adımlar atmak, size aradığınız istikrarı sağlayacak. Kendinizi koruma ihtiyacı hissedebilir, geçmişten gelen bazı düşüncelerin sizi etkilediğini fark edebilirsiniz. Sevdiklerinizle samimi iletişim kurmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. İş hayatında sabrınızı koruyarak ilerleyin; beklenmedik gelişmeler motivasyonunuzu zedelemesin. Sağlık konularında, bedeninize dikkat etmeli ve kendinize zaman ayırmalısınız. Deneyimlerinizi kabullenmek ve kendinize alan tanımak, içsel huzurunuzu arttıracak ve yeni fırsatlar doğuracaktır. Gözlerinizi kapatıp derin bir nefes almak, ruhsal olarak yenilenmenize yardımcı olabilir. Kendi değerlerinizi göz önünde bulundurmayı unutmayın; bu, sizi daha güçlü kılacak.
Bugün zihinsel enerjin yüksek, merakının peşinden gitmek için harika bir zaman. Yeni bilgileri keşfetmek ve fikirlerini paylaşmak için sosyal ortamlara yönelmek isteyebilirsin. Doğal zekan ve iletişim yeteneğin, seni öne çıkaracak. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde derin konulara dalmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önceliklerini belirlemen önemli. Bir süredir ertelediğin projelere odaklanmak için mükemmel bir gün. Fikirlerini yinelemekten korkma; başkalarının düşüncelerinden etkilenmek yerine özgünlüğünü korumaya çalış. Hislerin yoğunlaşacak, bu yüzden içsel bir keşif yapmak ve kendini sorgulamak isteyebilirsin. Bu, kişisel gelişimin için faydalı olabilir. Heyecan verici bir haber alma olasılığın var. Bunun yanı sıra, beklenmedik durumlara hazırlıklı olmalısın. Gün içerisinde karşılaşacağın insanların sözlerini dikkatle dinlemen, ilham verici bir bakış açısı kazandırabilir. Eğitim, seyahat ya da sanatsal faaliyetler için fırsatlar doğuyor; bunları değerlendirmekten çekinme. Unutma; düşüncelerini ifade etmek, seni daha anlayışlı ve etkileşimli bir insan haline getirecek.
Duygusal bir derinlik ve sezgiyle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurun ön planda olacak; aile ve yakın çevrenle olan ilişkilerine özel bir önem vereceksin. Bu güvenli alan, kendini ifade etmenin ve hislerini paylaşmanın kapılarını aralayabilir. Gün içinde bazı beklenmedik durumlarla karşılaşabilirsin, bu da seni üzerken, içten içe büyüme fırsatları sunduğunu unutma.Yaratıcılığın artacak, belki de yeni bir hobiye yönelmek veya sanatsal bir projeye adım atmak için ilham bulabilirsin. Geçmişle ilgili duygusal anıların canlanması, seni biraz düşünceli hale getirebilir. Ancak, bu anıları tekrar değerlendirmek, kendini yenilemenin anahtarı olabilir. Kendine karşı nazik olmayı ve içsel iyileşmene fırsat tanımayı ihmal etme. İlerleyen saatlerde, sosyal çevrendeki güçlü bağlar sayesinde kafanı dağıtacak etkinlikler bulabilirsin, arkadaşlarınla planlar yapmak keyifli anlar ve yeni bağlantılar sağlayabilir. Kalbini dinlemeyi unutma ve üzerine düşen sorumlulukları taşırken, kendine de zaman ayır.
Bugün enerjin her zamankinden daha yüksek. Yeteneklerini sergilemek ve çevrendeki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; dikkat çekmek seni daha da motive edecek. Kendine olan güvenin, başkalarının seni takdir etmesine neden olacak. Ancak, egonu kontrol altında tutmak da önemli; aşırı kibir, ilişkilerini zedeleyebilir.Yaratıcılığın tavan yapacak, bu da seni yeni projelere yönlendirebilir. Özgün fikirlerinle dikkat çekeceksin. Duygusal anlamda, sevgi dolu bir bağlantıya açık olacaksın, fakat sevdiğin kişinin beklentilerine de dikkat etmen gerekecek. İçsel bir denge sağlamak, huzurunu artırır. Bugün kendine biraz hediye etmeyi unutma; böylece ihtiyacın olan motivasyonu bulacaksın. Sosyal çevrendeki insanlarla kurduğun bağlar güçlenecek; bu da senin içsel ışığını daha da parlak hale getirecek.
Detaylara olan hassasiyetin, sana günlük hayatında büyük avantajlar sağlayacak. Bugün, çevrendeki olaylara karşı daha dikkatli ve analitik bir yaklaşım benimseyeceksin. İş veya projelerle ilgili küçük ama önemli detayları gözden kaçırmamak, başarıya giden yolda belirleyici bir rol oynayabilir. İletişimde titiz ve net olman, başkalarıyla olan etkileşimlerinde olumlu sonuçlar doğuracak.Kendine zaman ayırmayı da unutma. İçsel huzurunu bulmak için meditasyon veya hafif yoga gibi faaliyetler, zihnini rahatlatmana yardımcı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen gösterme zamanı. Küçük değişiklikler, kendini daha iyi hissetmen için önemli olabilir. Bugün, hedeflerine ulaşıp kendini geliştirmek adına harika fırsatlar var; bunları değerlendirmekten çekinme.Arkadaşlarınla veya ait olduğun sosyal çevreyle olan ilişkilerini yeniden gözden geçirmen, bağlarını güçlendirebilir. İşbirliklerine açık ol ve başkalarının fikirlerine saygı göster. Net iletişim, sorunları çözmekte sana büyük destek sağlayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına ilham verebilir. Enerjini yüksek tut ve olunan her anı en iyi şekilde değerlendir.
Dengeleri sağlama çabası içindesin. Sosyal çevrendeki ilişkilerinde uyum arayışın ön planda. Bugün, kararsız hissettiğin anlar olabilir; bir konuda netlik bulmakta zorlanabilirsin. Empati yeteneğin yüksek, başkalarının duygularını anlamak ve onlarla bağ kurmak adına fırsatlar çıkabilir. Bu yüzden çevrendeki insanlarla olan iletişimine dikkat et; ani tepkilerden kaçın. Karşıt fikirler biraz gerginlik yaratabilir, ancak bu durumu diplomatik bir yaklaşımla çözmekte başarılı olabilirsin. Özellikle sanatsal veya estetik bir projeye yönelmek, ruhunu besleyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için gerekli adımları atmalısın. İlişkilerde dengeyi sağlama arayışın, bazen dikkatini kendi ihtiyaçlarından uzaklaştırabilir; kendini ihmal etme. Günün ilerleyen saatlerinde keyifli bir sürpriz veya davet alabilirsin.
Bugün içsel derinliklere dalma ve sezgilerini dinleme zamanı. Duygularında beliren yoğun hisler, önemli içsel dönüşümlere işaret ediyor. İlişkilerde var olan çatışmaların üstesinden gelmek için güçlü bir cesaret ve kararlılığa sahip olabilirsin. Sevgiliyle ya da arkadaşlarla kurulan bağlantılar, yeni bir boyut kazanabilir. Gizli hislerin ortaya çıkarken, kendini ifade etme becerin artıyor. Aynı zamanda yaratıcılığını kullanarak problem çözümlerinde oldukça başarılı olabilirsin. Kendine güven ve tutkularını takip et, içindeki derin gücü keşfetme zamanı. Bu süreçte gizli kalmış yeteneklerin açığa çıkabilir. Unutma, karanlık yanların bile seni güçlü kılabilir, yeter ki onlarla barışık olmayı öğren.
Enerjiyle dolu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açlık duyuyor, keşfetme arzusuyla dolusun. Sosyal ilişkilerinde hareketlilik söz konusu; arkadaşlarınla veya sevdiklerinle keyifli zamanlar geçirebilirsin. İçsel bir rahatlık, seninle birlikte adeta dans ediyor. Farklı bakış açılarıyla zenginleşmek için daha önce hiç denemediğin şeylere yönelmek, zihin açıklığına katkı sağlayacak. Macera ruhunu besleyecek fırsatlar karşına çıkabilir; bunların peşinden gitmekten çekinme. Karşılaştığın bazı belirsizlikler, yenilik ve değişime açık olduğun sürece seni korkutmamalı. Anı yaşa, hislerini dinle ve hayatın sürprizlerine kucak aç. Gözlemlerine dikkat et, çünkü bugün, içsel cesaretin seni yeni kapılara yönlendirebilir. Sezgilerin güçlü, onları takip et.
Disiplinin ve kararlılığın ön planda olduğu bir gündesin. Hedeflerine odaklanman, iş hayatında sana avantajlar sağlayacak. Üst düzey bir güven ve otorite hissi taşıyorsun; bu, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. İletişimlerinde net ve kesin olman, projelerinin başarıya ulaşmasını destekleyecek. Duygusal durumun ise biraz daha karmaşık; hislerini bastırmadan açıklığa kavuşturursan, ilişkilerindeki derinliği artırabilirsin. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; küçük aksaklıklar dikkatini dağıtabilir. Bugünü, kariyerinle ilgili stratejik adımlar atmak için değerlendirebilirsin. Sırtındaki yükü azaltmak adına zaman zaman kendine de alan açmayı unutma.
Sosyal çevrende güçlü akrabalık bağları ve arkadaşlık ilişkileri ön planda. Beklenmedik bir haber, düşüncelerini ve projelerini yeniden şekillendirmene yol açacak. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilir, çevrendekilere ilham verebilirsin. Farklı bakış açılarına açık olman, tartışmalarda avantaj sağlayacak. Kendini ifade etmekte zorlanmazsan, bu dönemi yaratıcı projelerin için oldukça verimli kılabilirsin. Sezgilerin bu süreçte seni doğru yönlendirecek, içsel hislerine güvenmekte fayda var. Kişisel gelişim ve öğrenme isteğiyle dolusun; yeni bir hobi veya ilgi alanı keşfetmek için ideal bir zaman. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; stres yönetimi, dengeyi sağlamak adına önemli. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin sana güç katmakta. Başarı için ihtiyaç duyduğun tüm kaynakların içinde mevcut.
Duyguların derinliklerinde dalış yapacağın bir gün. İçsel sezgilerin, senin için güçlü bir rehber olacak. Hayal gücüne güven; yaratıcı projelerde parlak fikirler bulabilir, sanatsal yeteneklerini sergileyebilirsin. Bugün, duygusal bağların ön planda olacak. Sevdiklerinle olan iletişimin daha samimi ve anlayış dolu bir boyuta geçebilir. Ancak, sınırlarını belirlemeyi unutma; başkalarının duygusal yükleri altında ezilmemek için kendine yer açmalısın. Kendini ruhsal olarak yenilemek için sessiz anlara ihtiyaç duyabilirsin, meditasyon veya doğa yürüyüşleri keyifli ve huzur verici olabilir. İçindeki iyimserliğe güven ve özgüvenle adımlarını at.