Şaban KARAKAYA
Şaban KARAKAYA
saban@giresungundem.com
T. ÖZAL’IN NEO-LİBERAL EKONOMİSİ VE BİR İLÇENİN SİLİNEN ANATOMİSİ
  • 0
  • 662
  • 21 Eylül 2022 Çarşamba
  • +
  • -

Merhaba sevgili dostlar,

Merhaba değerli canlar,

Siz saygıdeğer okurlarımla;

Üç gündür Dereli ilçesinin bir spor kulübü üzerine sohbet ettik…

Bir başka ifadeyle;

Tek kişilik keyfiyete dayalı yönetimlerin, günü gelince nasılda dibe vurup çöktüğünü anlatmaya çalıştık dilimiz döndüğünce…

Bugünde yine aynı ilçenin;

Küçücük bir ilçeyken nelere sahip olduğunu…

Ve 1980 yılından sonra da süreç içerisinden bu kazanımların nasıl kaybolduğunu;

Özetleyerek anlatmaya çalışacağım…

Ancak;

Bu küçük ilçenin ‘silinen anatomisine’ geçmeden önce, bu araya şöyle kısa bir not da düşmek istiyorum…

O da şu;

Benim anlatmak istediğim Dereli ilçesine bir başka benzer ilçe daha var mı, yok mu? onu da doğrusu bilemiyorum…

Ve birde en önemlisi;

Sohbetimizin sonunda, anlatımını yaptığım ilçenin o günlerini görüp yaşayanlar, benim bu anlattıklarıma itiraz etmelerini bekliyorum…

İlçe; Dereli…

1958 yılında ilçe olmuş..

İlçenin merkez nüfusu;

İlçe olduğu yıllardaki nüfusu; 2003 kişi

1965’li yıllarda 3 bin dolaylarında..

1970-1980 yılları arasında ise 4500 filan…

Kırsal birlikte ise 38 bin…

Şimdi bu küçücük ilçenin 1960’lı yıllardan 1980 yılları arası ve 2000 yılında kadar var olan kazanımlarını veriyorum;

-1965’li yıllarda işletmeciliği Aziz Bayrak’a ait ‘Aksu Gazozu’ markalı sade ve meyveli gazoz üreten bir imalathane vardı…

İlçenin meşrubat gereksinimini bu imalathane sağlardı..

-Yine aynı kişinin işletmeciliğini yaptığı ve balkonuyla birlikte 350 kişilik bir ‘Aksu Sineması’ vardı…

Ve her akşam tıklım tıklım dolardı…

Bu merkez nüfusu 4500 kişi olan ilçede;

Belediye Oteli ile birlikte tam 7 Otel vardı…

İşte o otellerin sahipleri ve isimleri;

Osman Tiryaki’ye ait; Anayurt Oteli

Talip Ordu’nun; Aksu Oteli

(Laz) Mustafa Şirin’in; Karadeniz Oteli

İzzet Bektaşoğlu’nun; Çağlayan Palas Oteli

(Marangoz) Sadık Kılıç’ın; Kılıç Oteli

(Cemilin) Mehmet Bayram’ın; Güven Oteli

İlçenin girişinde Belediye’nin; Saunalı Oteli vardı…

Ve bu oteller müşterisiz kalmazdı;

Hatta Çarşambayı-Perşembeye bağlayan gece tıklım tıklım dolardı…

Yatacak yatak bulunmazdı;

Perşembe günü alışveriş yapmaya gelen pazarcılar, ya çadırlarının içerisinde veya da kamyonlarının içinde yatardı..

4500 nüfusa sahip küçücük bir ilçede bulunan ‘içkili ve içkisiz’ lokantalarsa şunlardı;

-(Laz’ın) Faik Şirin’in lokantası (içki ruhsatlı)

-Kadir Elmalı’nın lokantası (İçki ruhsatlı)

-Gürcü Mahmut’un lokantası (içki ruhsatlı)

-Dursun Demir’in lokantası (içkisiz)

-Sinemanın üzerinde Şehir Lokantası (içki ruhsatlı)

-Şehir Kulübü (içki ruhsatlı)

-Askeri Gazino (İçkili)

-Avcılar Kulübü (İçki Ruhsatlı)

-Cemal Akar’ın lokantası (İçkisiz)

-Cafer Peker’in lokantası (içkisiz)

-İlyas Avcı’nın lokantası (içkisiz)

-Celal ve kemal Akkoç’un lokantası (içkisizdi)

Kahvehane ve Kıraathanelerse şunlardı;

-Bektaş Bektaş’ın kahvehanesi

-Şehir Kulübü

-Laz Mustafa’nın Kahvehanesi

-Bektaşoğlu Kahvehanesi

-Bahçeli Köylülerin dinelen Kahvehane..

-Sadık Kılıç’ın Kahvehanesi (Akkayalılar Kahvehanesi de denirdi)

-(Cemil’in) Mehmet Bayram’ın Kahvehanesi…

-Kahveci Osman Tiryaki’nin Kahvehanesi

-Çivriz’lilerin Kahvehanesi

-Kurtulmuşluların Kahvehanesi olmak üzere 10 kahvehane vardı..

1980’li yılların başlarına kadar ‘içki satış bayileriyse’ şunlardı;

-Fazlı (Ağabey) Bayburt içki satış bayii..

-Mustafa Bayburt (Kara Mustafa) İçki satış bayii..

-Ömer Yenidede içki satış Büfesi,,

-Seyit Altuntaş Büfesi

-İbrahim Samsunlu içki satış Bayii

-Dursun Peker içki satış Bayii

-Veysel Küçük içki satış Bayii olmak üzere ilçede 7 tane alkollü içki satan ‘Bayi ve Büfeler’ vardı…

Kurum ve kuruluşlarsa şunlardı;

-İş Bankası

-Halk Bankası

-Sümerbank

-Askerlik Şubesi

-Dereli Sağlık Meslek lisesi

-PETMA isimli Barit Madencilik vardı…

Bunlarda süreç içerisinde teker teker kapandı…

Ve bu kapanmalar, kapatmalar;

Turgut Özal’ın ‘serbest piyasa’ başlığı adı altında çıkardığı ve topluma süslü, pembe hayaller kurdurduğu ‘Neo-Liberal’ ekonomik sayesinde yaşandı…

Peki, ilçenin kaybettiği kazanımlar bu kadar mıydı?

Turgut Özal’ın ‘Neo-Ekonomik’ talan sistemiyle kaybedilen ve sele-suya verilen ‘kazanımlar’ olurda, daha sonra kaybedilenler olmaz mı?

Olmaz olur mu hiç;

İnsan bir kere ‘kaybetmeye’ alışmayagörsün…

Zamanla öylesine alışıyor ki;

Gökyüzüne yükselen dağlar üzerine çökse, yün yatağının altında yatıp-uyuyorum zannediyor!!

Aksu yatağının içerisine kurulmuş olan Dereli ilçesi, bundan iki yıl önceki ‘sel felaketine’ benzer ve daha büyük ‘sel felaketleri’ yaşadı…

Ancak ne var ki;

İki yıl önce 2000 yılında yaşanan ‘sel felaketinin’ ardından yaşanan komik ve inandırıcı olmayan olayların hiçbirisi yaşanmadı…

Örneğin selin yıkamadığı binalardan;

-Hükümet Konağı…

-Belediye Binası..

-Yüksel Okulu..

-Çok Programlı Lisesi..

-Emniyet Binası…

-Polis Lojmanları…

-Karakol Binası..

-Öğretmen Evi…

-Tarihi ilçe Parkı…

-Polis Abla Çocuk Parkı

-Öğretmen Evi yanındaki Çocuk Parkı…

-PTT ve liseye geçiş sağlayan Köprü ‘sel felaketi’ gerekçe gösterilerek hiçbir zaman yıkılmadı…

Vay be!

Anlatacaklarımın tamamını anlatamadan sayfamın hacmi yine yetmedi…

Bu ‘Dereli’ ilçe sohbeti;

Birçok okurumun canını sıktığını ve bu ilçeyle hiçbir ilişkisi olmadığı için bunaldıklarını ve gına geldiklerini tahmin edebiliyorum…

Ancak, anlatacakların yarım kalmasın diye;

Siz değerli okurlarımdan bir günlük sabır daha göstermenizi talep ediyorum…

Yarın;

Geçmişte bu ilçede yaşanan sosyal ve kültürel devinimi anlatarak, bu ilçeyle ilgili yaptığımız sohbeti sonlandıracağım…

Şimdilik;

Tekrar görüşmek üzere hoşça kalın…

 

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Enerjinin yüksek olduğu bir gün. İçsel motivasyonun seni yeni başlangıçlar yapmaya teşvik ediyor. Fiziksel aktivitelerde bulunmak, doğa yürüyüşleri yapmak veya sporla ilgilenmek ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Sosyal ilişkilerin hareketleniyor; dostlarınla keyifli paylaşımlar yaşayabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. İş yaşamında ise cesur adımlar atmak için uygun bir zaman dilimesindesin. Fikirlerini ifade etmekten çekinme, bu sayede grup dinamiklerine olumlu katkı sağlayabilirsin. Duygusal anlamda ise içsel huzuru bulmak için kendine zaman ayırmalısın. Kendini yenilemek ve içsel dengeyi sağlamak adına meditasyon veya yoga gibi aktivitelerle ruh halini güçlendirebilirsin. Bir müzik veya sanat etkinliğine katılmak da keyifli anlar yaşamanı sağlayabilir. Bugün, kendi isteklerine odaklanarak ilerle; içindeki cesur savaşçıyı dinle.

BOĞA BURCU YORUMU

Gününüz, maddi konularda daha fazla dikkat ve özen göstermeniz gerektiğini işaret ediyor. Duygusal olarak kendinizi güvende hissetme isteğiniz artabilir ve bu, alışveriş ya da yatırım yapma arzusunu tetikleyebilir. Ancak, aceleci davranmamalı ve harcama yapmadan önce durup düşünmelisiniz. İlişkilerde ise sıcak ve anlayışlı bir tutum benimsemek, sevdiklerinizle aranızdaki bağı güçlendirecek. Yaratıcılığınızı kullanma fırsatları karşınıza çıkabilir, bu nedenle sanatsal uğraşlara yönelmek sizi tatmin edecek. Kendinize ve çevrenize karşı daha duyarlı olmak, içsel huzur bulmanıza yardımcı olabilir. Kendinize vakit ayırmayı unutmayın, doğayla iç içe yaşamak, ruhsal dengenizi korumanıza katkıda bulunacak.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim becerilerin ön planda. Düşüncelerini paylaşmak, yeni bağlantılar kurmak ve sosyal ortamlarda yer almak için ideal bir zaman. Zihinsel enerjin yüksek, bu da yaratıcı projeler üzerinde çalışmak için mükemmel bir fırsat sunuyor. Kendini ifade etme konusunda özgüvenin artarken, başkalarının fikirlerini dinlemek de seni zenginleştirecek. Duygusal bağlantılar yoğunlaşabilir; samimi sohbetler, derin anlayışlar ve yeni dostluklar geliştirebilirsin. Ancak dikkat etmen gereken bir nokta var, bazen fazla konuşmak veya detaylara boğulmak, asıl mesajını kaybetmene neden olabilir. Dengede kalmaya çabala. Sevgi ve arkadaşlık ilişkilerinde dürüstlük önem kazanıyor, hislerini açıkça ifade etmekten çekinme. Bugün, aklındaki tüm olasılıkları değerlendirebilir, yeni yönler keşfedebilirsin.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal dalgalanmalar içinde kendini bulmak, içsel ihtiyaçlarını anlamak ve sevdiklerinle derin bağlar kurmak için harika bir zaman. Kalbinin sesine kulak vermeli, sezgilerine güvenmelisin. Aile içindeki diyaloglar önem kazanacak; samimi paylaşımlar sana huzur getirecek. Dış dünyaya karşı duyarlılığın artarken, kendini daha savunmasız hissedebilirsin. Kendine karşı nazik ol, geçmişin yüklerinden arınarak ilerle. Yaratıcılığını ifade etmenin yollarını bulmak, yaşamına anlam katacak. İlişkilerde denge arayışında olman, karşındaki insanlarla daha derin bir anlayış geliştirmene yardımcı olacak. Unutma, her şey geçici; bu dönem, ruhsal derinliğini keşfetmek için bir fırsat sunuyor.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün içsel gücünü ve özgüvenini bu denli yüksek hissettiğin bir gün. Hayallerini gerçekleştirmek için kolları sıvama zamanı geldi. Eldeki fırsatları değerlendirmek için cesaretini ortaya koymalısın. Sosyal çevren ve arkadaşlarınla olan etkileşimlerin, seni daha da ileri taşıyacak. Duygusal anlamda ise, sevdiğin insanla derin bir bağlantı kuracak şekilde hislerini açmaktan çekinme. İş veya projelerle ilgili yenilikçi fikirler bulabilirsin; bu, liderlik vasıflarını ön plana çıkaracak. Günün sonunda, yapmak istediklerini hayata geçirmek için daha net bir yol haritası belirle. Kendine güven ve kararlılıkla ilerle; bu, seni başarıya götürecek.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün, detaylara olan hassasiyetin daha da belirginleşecek. Farklı bir bakış açısıyla olaylara yaklaşmak, seni beklenmedik çözümler bulmaya teşvik edebilir. Özellikle iş hayatında yapıcı eleştiriler alabilir, bazı projeler üzerinde derinlemesine düşünmelisin.İlişkilerde, iletişimlerinde dikkatli olman gerekiyor. Küçük bir yanlış anlamanın büyük bir tartışmaya yol açmaması için, düşüncelerini açık bir dille ifade etmelisin. Sevdiğin kişilerle olan diyaloglarına duyarlılık katman, aranızdaki bağı güçlendirecek.Kendine olan güvenin arttıkça, potansiyelini daha iyi değerlendirme fırsatları bulabilirsin. Yenilikçi düşünceler geliştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Sağlığınla ilgili ufak aksaklıklar gözlemlenebilir, bedenine gereken özeni göster.Sadece kendi hedeflerine odaklanmakla kalma, başkalarına da destek olma niyetinde ol. Bu, hem ruhsal olarak seni yükseltecek hem de çevrendeki insanlarla bağlarını kuvvetlendirecek. Bugün, göz önünde olacağın durumlar, alışılmadık fırsatlar yaratabilir; bunları değerlendirmek için açık fikirli ol.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, çevrendeki insanlar ve ilişkilerin ön planda olabilir. Sosyal ortamlarda yer almanın, sana yenilikler ve ilham getireceği bir dönemdesin. Dikkatini dağıtan düşüncelerden uzaklaşarak, sevdiğin insanlarla vakit geçirmeye özen gösterebilirsin. Empati yeteneğin artarken, başkalarının hislerine daha duyarlı olacaksın. Bu durum, arkadaşlık ilişkilerini güçlendirebilir. Dengeleri sağlamak için içsel huzurunu korumaya çalış. Karşılaştığın zorluklar, daha derin bir anlayış ve öz disiplinle aşılarak seni olgunlaştıracak. Eğer bir karar vermen gereken bir durum varsa, önce kalbine danışmakta fayda var. Güzel bir gün geçirmen için, doğanın tadını çıkarmak üzere dışarıda vakit ayırmak da iyi bir seçenek olabilir. Renkli düşünceler, yaratıcılığını besleyecek ve kişisel projelerine hayat katacak. Unutma, senin içindeki denge ve estetik anlayışı, çevrenle olan etkileşiminde belirleyici olacak.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliğin ve sezgisel yeteneklerin bugün belirginleşiyor. İçsel dünyanda bir keşif yapma arayışında olabilirsin. Yakın ilişkilerinle ilgili sorunları aşmak için cesur adımlar atma cesaretini bulabilirsin. İletişimin açık ve samimi olduğu bu dönem, karşındaki insanlarla daha derin bağlar kurmanı sağlayacak.Özellikle hissettiğin yoğun duyguları ifade etmekten çekinme; bu, belirsizlikleri ortadan kaldırmana yardımcı olabilir. Geçmişten gelen yükler hala zihninde dolaşırken, onları serbest bırakmanın vakti geldi. Sürükleyici bir güçle içsel dönüşüm yapma isteği ve motivasyonu hissedebilirsin.Maddi konularda dikkatli olman, gereksiz harcamalardan kaçınmanı sağlayacak. Bugün, dikkatini artırarak önemli kararlar alabilirsin. Sezgilerin, doğru bir yolu şekillendirmek için rehberlik edecek. Unutma, kararlılığın ve tutkun, hayatta seni ileri taşımak için en büyük araçların.

YAY BURCU YORUMU

Yeni deneyimlere olan tutkunuz bugün sizi farklı yönlere yönlendirebilir. Yüksek enerji seviyeniz, sosyal ortamlarda parlamanızı sağlayacak ve etrafınızdaki insanlarla güçlü etkileşimler kurmanıza yardımcı olacak. İlginç sohbetler ve keyifli arkadaşlıklar fırsatları kapınızı çalabilir. Aynı zamanda, düşünsel olarak keşif yapma isteği içinde olacağınız bir dönemdesiniz. Farklı kültürleri öğrenmeye, yeni felsefi bakış açıları edinmeye yönelik bir arayış içinde olacaksınız. Ancak bu süreçte dikkatli olun; başkalarının görüşlerine aşırı kapılmak yerine, içsel sesinize güvenmeniz en iyi yol olacaktır. Abartıdan kaçınmalısınız; durumları gerçekçi bir şekilde değerlendirerek daha sağlam adımlar atabilirsiniz. Aşk hayatınızda ise özgürlüğe olan özlem ön plana çıkıyor. Bağlantılarınızı derinleştirmek için samimi bir iletişim kurmaya özen gösterin. Kalbinizin sesini dinlemek ve anın tadını çıkarmak sizlere mutluluk getirecektir.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, sorumluluk ve disiplin duygusunda artış hissedebilirsin. Planlarının daha görünür hale geldiği bir dönemdesin. İş hayatında karşılaşacağın mogul ya da otorite figürleri, sana ilham verebilir. Kendini ilerlemek için motive bulabilirsin. Ancak, içsel kaygılarınla yüzleşmek ve bunları çözmek adına bir adım atman da önem taşıyor. Ailevi ve duygusal bağlarının güçlendiği bir evrede olduğun için, sevdiklerine zaman ayırmayı unutma. Kendine güvenin artıyor, bu da harekete geçmene yardımcı olacak. Hayatındaki değişiklikler, daha uzun vadeli hedeflerine ulaşma arzusuyla birleşiyor. İlerlemek için sağlam adımlar atabilirsin, ancak sabırlı olmalısın. Duygusal derinliklerde kaybolmamaya dikkat et; hislerinle yüzleşmek, seni daha güçlü kılabilir. Anı yaşamak ve anlık zevklere odaklanmak da önem kazanıyor.

KOVA BURCU YORUMU

Sürprizlerle dolu bir gün seni bekliyor. Yenilik arayışın artacak ve alışık olduğun rutinlerden sıyrılmak için ilham bulacaksın. Sosyal ilişkilerin ön planda, arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirmek için harika fırsatlar karşına çıkacak. Ekibinle birlikte yaratıcı projelerde yer alma isteği artabilir; bu, düşüncelerini özgürce ifade etme fırsatı sunacak. Duygusal açıdan, kendi içsel dünyana derinlemesine dalmak isteyebilirsin. Bu, senin için yeni bir farkındalık ve özgüven kaynağı olabilir. Anlık hislere dikkat etmeni ve iç sesine kulak vermeni öneririm. İş yerinde veya bulunduğun sosyal ortamda, orijinal fikirlerinle dikkat çekebilirsin. Ancak, başkalarının fikirlerine de saygı göstererek uyum sağlamalısın. İnsanları etkileyen ve ilham veren bir etki yaratma gücün var; bunu en iyi şekilde kullanabilirsin. Bugün karşına çıkacak fırsatlar, hayal gücünü ve sezgini test edecek. Yeni insanlarla tanışma ihtimalin yükseliyor; ilham dolu sohbetlerle zenginleşeceksin. Kendini ifade etmekten çekinme, bu deneyimler sana önemli kapılar açabilir. Gelecek hakkında hissettiğin belirsizlikleri bir kenara bırak ve bugün kendine güvenle ilerle.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinlik ve sezgisel güçler ön planda. Gün boyunca içsel dünyana yolculuk yapma isteği duyabilir, sanat veya yaratıcılıkla ilgili projelere yönelmek isteyebilirsin. Başkalarının duygularını anlama yeteneğin oldukça güçlü; empati kurmak, ilişkilerini güçlendirecek. İçinde bulunduğun durumlardan kaçış arayışında olabilirsin, ancak gerçeklerle yüzleşmek, sana daha iyi bir perspektif kazandıracak. Hayal gücün, sana yeni fikirler ve ilhamlar sunacak. Ancak karamsar düşüncelerle mücadele etmek zorunda kalabilirsin; bu durumda, meditasyon veya doğada vakit geçirme gibi yöntemler, zihin dengenin sağlanmasına yardımcı olabilir. Sevgi dolu ve destekleyici bir atmosferde kalmak, ruh halini olumlu yönde etkileyebilir. Beş duyunu aç ve kendine ilham verecek anları yakala. Unutma, bugün duygusal bağların güçlenmesine olanak tanıyan fırsatlar da mevcut.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM