Şaban KARAKAYA
Şaban KARAKAYA
saban@giresungundem.com
ESKİDEN OBA’LAR DOLUP-TAŞARDI KENDİNE ÖZGÜ KÜLTÜRÜDE VARDI
  • 0
  • 795
  • 03 Mayıs 2023 Çarşamba
  • +
  • -

Ve bu Oba kültürünün en güzel yanı;

Geniş yayla otlaklarını komşu Obalar ile birlikte kullanılmış olmasıydı…

Bir başka ifadeyle;

Arada-sırada Oba’da yaşayanlar ‘sizin yaylanın sınırı şurada başlar, burada biter’ şeklinde sınır tartışmaları yapsalar da…

Otlamaya çıkan hayvanlar sınır filan tanımazlar;

Bütün Obaların hayvanları birbirine karışarak otlanırdı…

Siyasi terminolojiyle söylersek;

Salt kendi Obanızın içinde değil, komşu Obalarla birlikte ortaklaşa yaşanan bir ‘yaşam’ biçimiydi…

Yani; Komünaldı…

Oba ve Yaylalar denilince de;

En yoksul ailenin bile kapısında iki ineğinin bir dananın olması…

Veya bir mandasının, koyunun-kuzusunun var olması akla gelirdi…

Zaten kapısında birkaç hayvanı yok ise, ne işi olurda yaylalarda…

Geçelim…

Bizim Oba’mızın adı;

Karakoç Yaylasıydı…

Sağ tarafımızda ‘Baş-Çatak’ (Başyayla) da denirdi..

Sol yanımızda ‘Kızılca-Su’ yaylası vardı…

Ve bu Obaların hayvanları sınır tanımaksızın birlikte otlardı…

Hayvanların önemine dair midir bilemem;

Yörede bazı arazi parçaları ‘hayvan’ isimleriyle tanımlanırdı…

Örneğin;

Bizim Obamızın tepesindeki düzlüğün adı ‘Öküz Yatağı’ idi…

Deredeki bir gölün adı Kuzu Gölü…

Kızılca-Su obasının başındaki düzlüğün adı Eşek Meydanı…

Erik-Deresi Obasının karşısındaki kayalığı adı ‘Ördek Kayası’ gibi isimler verilmişti…

Obalardaki gündelik yaşam biçimine gelince;

Yöremizdeki tüm Obaların yerleşik geleneksel kültürü birbirine benzediği için (Ben tanığı olduğum kendi Obamdan örnek vererek) Oba’da geçen bir günü özetleyerek anlatmak istiyorum…

Bizim Obamızda gündelik yaşam şöyleydi;

Alaca-şafak sökerken sağılacak inekler, mandalar sağılır…

Ve otlaması gereken yerlere götürülüp bırakılır…

Sonra eve dönülür;

Evde işe yarayan her kim varsa ‘Sarı Ağu’ (Zifin) çalısı sökmeye gidilir ve sökülüp sırtlanarak eve getirilir…

(Ayrıca Ormandan kaçak getirilen odunlarda satın alınır) Vs. Vs…

Obalarda her evin önünde;

Mutlaka küçük bir -yaylada yetişebilen- bir ‘şenlik’ vardı…

Ve bu ‘şenlikte’ en başta ‘karalahana’ yetiştirilirdi…

Arkasında da ihtiyaca göre patates, soğan ve sarımsak ekilirdi…

Obada yüzlerce koyun olduğu için;

Hem koyunları otlatmak ve hem de kuzuları otlatmak için ayrı ayrı iki çoban tutulur…

Ve koyunlar sabaha yakın kimseler uyanmadan Oba’dan çok uzak otlaklara götürülür…

Kuzularsa gün doğumunda koyunların gittiği yere değil ters tarafa götürülerek otlattırılırdı…

Öğlen sıralarında;

Koyunlar sağılmak için tekrar Obaya getirilir…

Üçgen şeklinde -taş oturaklı- ‘Koyun Peri’ denilen yere getirilen koyunlar kadınlar tarafından sağımı yapılırdı…

Sağım işi bittikten sonra;

Koyun Çobanı, pusuda bekleyen Kuzu Çobanına ıslıkla çağırarak kuzuların getirilmesi işaretini verir…

Ve işareti alan kuzu çobanı zula bir yerde sakladığı kuzuları serbest bırakır;

Ve analarını gören kuzular, birbirleriyle yarış edercesine ve en yüksek ses tonuyla meleşerek, kendilerini bekleyen analarına doğru koşmaya başlardı…

Ana ile kuzu buluşurlar;

Hasret giderircesine koklaşırlar…

Ve ana-koyunlar memesinde sakladığı sütüyle kuzusunun karnını iyice doyurduktan sonra, bu kez birlikte otlamaya çıkarlardı…

Özetlersek…

Yaylalarda gelenekselleşmiş ve ritüel hale gelmiş kültürlerden bazıları da unlardı;

‘Çelik Oyunu’ gençlerin ve çocukların en sevdikleri oyunların başında gelmekteydi…

Birisi de ‘Uzun Eşek’ oyunun çok severlerdi…

Ve eğer Obanızın yanından dere filan geçiyorsa;

Derelerde çimenlerle ‘savak’ savarak derede benekli alabalık tutmakta zevklerin en başında gelenlerdendi…

Vay be!

O günler, sahiden ne güzel günlerdi…

Şimdi yarım asır geriye gidip, düşünüyorum da;

Eskiden her ‘Oba’nın en az üç-dört yüz koyunu vardı…

Her evin kapısında en az iki-üç manda, yedi-sekiz sığır yatardı…

Çöplüğünde tavukları gıd-gıd gıdaklardı…Vs. Vs…

Yani demem o ki;

Her evin çatısında asılı süzme torbası…

Külek-külek tereyağları…

Tereğinde sıra sıra dizilmiş çökelek ve deri peynirleri vardı…

Süt, yoğurt ve kaymak ye-yiyebildiğin kadar, bedavaydı…

Ya şimdi?

Ya günümüzde?

Sabah kahvaltısında sofranıza ne kadar peynir koyabiliyor sununuz?

Çocuklarınızla ne kadar ‘kaymak’ yiyebiliyorsunuz?

Daha doğrusu çocuğunuz ‘kaymağın’ adını biliyor mu?

Aaahh, aah!

Ooohh, oh”

Oy yaylalar yaylalar;

Hep gerilerde ve anılarda kaldı ya bunlar…

Hoş ve hoşça kalın…

Eğer o günleri sizde yaşadıysanız;

O, üretime yönelik, o güzelim günleri çocuklarınıza anlatmayı unutmayın…

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjinin oldukça yüksek olduğu bir dönemdesin. Kararlılık ve cesaret günün temalarını belirliyor. Yeni girişimlerde bulunmak, ani kararlar almak için ideal bir zaman. İlişkilerinde daha açık ve dürüst olman, iletişimdeki akıcılığı artıracak. İş hayatında dikkatini toplayarak ilerlemek, başarıyı beraberinde getirecek. Anlık fırsatları değerlendirmekten çekinme, bu senin için daha önce görmediğin kapıları açabilir. Kendine güvenin yüksek, bu güveni her alanda yansıtmalısın. Sağlığına da özen göstereceğin bir süreçtesin; küçük sıkıntılara takılmadan, daha sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek için niyet etmelisin. Bugün, yaşamın tüm alanlarında cesur adımlar atmaya hazırlıklı ol!

BOĞA BURCU YORUMU

Bugün, içsel huzurun ve güvenin ön planda olduğu bir dönemdesin. Hayatında dinginliğe ulaşmak için daha fazla zamana ve dikkatli düşünmeye ihtiyaç hissedebilirsin. Maddi konularda biraz daha temkinli olman gerekebilir; yeni yatırımlar için dikkatli düşünmek ve aceleci kararlar vermemek senin yararınadır.İlişkilerinde, yakınlarınla olan iletişimini güçlendirmek ve bağları kuvvetlendirmek isteyebilirsin. Empati ve anlayışla yaklaşarak derin bir bağlantı kurabileceğin fırsatlar doğabilir. Bu dönem, özellikle sevdiğin insanlar ile birlikte keyifli anlar geçirme şansı sunuyor.Kendine dönmek ve içsel dünyanı keşfetmek için gün içinde bazı anlar yaratmalısın. Doğadayken veya doğayı seyrederek, ruh halini daha da dengeleyebilirsin. Sanatsal faaliyetlere yönelmek de zihninin ve ruhunun beslenmesine yardımcı olabilir. Unutma, içinde taşıdığın güç ve kararlılık, seni istediğin hedeflere götürecektir.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim yeteneklerin ön planda olacak. Duygularını ifade etme konusunda kendini oldukça rahat hissediyorsun. Sosyal ortamlarda dikkat çekici bir çekim gücüne sahip olacaksın. Yeni insanlarla tanışmak, dostluklar kurmak için harika bir zaman. Fikirlerini paylaşmaktan çekinme; başkalarına ilham verebilir ve yenilikçi çözümler bulabilirsin. Ancak bazı konularda kararsızlık yaşayabilirsin, bu yüzden düşüncelerini netleştirmek için biraz zaman ayırmayı ihmal etme. İçsel huzurun, karşılaştığın fırsatları değerlendirebilmek için önemli olacak. Sevdiklerinle geçirilecek vakit, ruh halini olumlu yönde etkileyecek. Eğlenceli anlara ve sürprizlere açıksın, dolayısıyla akışa kapılmak iyi bir seçenek olabilir. Bu enerji dolu günde kendine güven, içindeki potansiyeli açığa çıkar.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ve içsel düşüncelerin ön planda olması bekleniyor. Aile bağları ve sevdiklerinle olan ilişkilerin önem kazanacak. Kalp sesini dinlemenin, hislerinin ardındaki nedenleri sorgulamanın tam zamanı. Gün içerisinde karşılaşacağın bazı durumlar, geçmişteki anılarını canlandırabilir. Empati gücünün yüksek olduğu bu süreçte, başkalarına destek olma ihtiyacı hissedebilirsin. Kendine biraz zaman ayırarak ruhsal dinginlik arayışı içerisine girmek, zihnindeki karmaşayı hafifletecek. İş ve sorumluluklar konusunda dikkatli olmalısın; aceleci kararlar almaktan kaçınmak, daha sağduyulu bir yaklaşım sağlayabilir. Gece saatlerinde, duygusal bir paylaşımda bulunmak için uygun bir zaman dilimi olabilir. Bu süreçte açılmak, kalbindeki yüceliklerin başkaları tarafından da takdir edilmesine yol açabilir. Unutma, senin içsel ışığın, karanlık anlarda bile bir rehber olacaktır.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün öz güvenin zirveye çıkacak; kendini ifade etme arzun, etrafındaki insanlara ilham verecek. Kreatif projelere yönelmek için oldukça uygun bir zaman. Yeteneklerini sergilemekten çekinme; başkalarının takdirini kazanman mümkün. Sosyal çevrende dikkat çekeceğin anlar olabilir. İkili ilişkilerde açık iletişim, duygusal bağları güçlendirecek. Bu süreçte kendine karşı nazik olmayı unutma; kendi ihtiyaçlarına öncelik vermek, zihinsel ve duygusal sağlığın için yararlı olacak. Kaygılardan uzak durarak, pozitif bir enerjiyle hareket edeceksin. Yeniliklere açık olmalısın; hayatında küçük değişiklikler yaparak büyük farklar yaratabilirsin. Aşk hayatında ise tutku dolu anlar seni bekliyor, duygularını açıkça ifade etmekten çekinme.

BAŞAK BURCU YORUMU

Analitik düşünceniz bugün öne çıkacak, çevrenizdeki durumları incelemek ve çözüm yolları üretmek için harika bir zemin mevcut. Detaylara verdiğiniz önem, başkalarının fark etmediği noktalara dikkat etmenizi sağlayacak. İş yerinde veya günlük yaşamda küçük problemleri kolaylıkla halledebilir, dostlarınıza destek olabilirsiniz. Kendi sağlığınıza veya kişisel bakımınıza dikkat etmeniz gereken bir gün; ufak değişiklikler bile kendinizi daha iyi hissetmenize yol açabilir. Sosyal ilişkilerde kibarlığınız ve yardımlaşma isteğiniz, insanları çevrenizde toplamak için ideal bir atmosfer yaratıyor. Ancak, aşırı eleştiriden kaçınmak önem taşıyor; bu, iletişimde yanlış anlaşılmalara yol açabilir. Kendinize dürüst olmanın yanı sıra, başkalarının hislerine de önem vermeniz bu günün ruhsal dengesini korumanıza yardımcı olacak.

TERAZİ BURCU YORUMU

Denge ve uyum arayışın güçlü bir şekilde ön planda. İlişkilerde bazı gelişmeler yaşanabilir; iletişim becerilerin ve diplomatik yaklaşımın sayesinde karmaşık durumları kolaylıkla çözebilirsin. Aşk hayatında keyifli sürprizler seni bekliyor. Sosyal çevrenden destek alarak, daha önce düşündüğün ama hayata geçiremediğin projeleri gündeme getirme fırsatın doğabilir. Kendine olan güvenin artabilir; bu, karar alma süreçlerinde cesur adımlar atmana yardımcı olacaktır. Fakat dikkat etmen gereken bir nokta var; fazla idealist olmak, gerçekleri göz ardı etmene yol açabilir. Bunu göz önünde bulundurarak, ihtiyaçlarını net bir şekilde belirlemek, iş ve kişisel yaşamında sağlıklı bir denge kurmanı sağlayacak.

AKREP BURCU YORUMU

Derin duyguların yüzeye çıkması, bugün ruhsal bir uyanışı beraberinde getirebilir. İçsel bir dönüşüm sürecindesin; geçmişe dair hislerin, bilinçaltında sakladığın anılarla birleşerek seni yoğun bir şekilde etkileyebilir. Kendini sorgulamak isteyebilirsin, yaptığın seçimleri ve ilişkilerini gözden geçirme zamanı. Aynı zamanda çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin derin ve anlamlı olabilir, açık kalp ve zihinle yaklaşmak faydalı. Kendi sınırlarını korumakta zorlanabilirsin; başkalarının ihtiyaçlarına duyduğun empati, seni yıpratmasın. Kendine karşı nazik ol, bir süre yalnız kalmak ruhsal dengeyi sağlayabilir. Finansal konular gündeminde; harcamalarını gözden geçirmen, maddi sıkıntılardan uzak durmana yardımcı olabilir. İlişkilerde tutkulu bir dönemdesin, hislerini ifade etmekten çekinme ancak doğru zamanı beklemek de önemli. Bugün, yarını düşünerek adımlar atman, uzun vadeli hedeflerini göz önünde bulundurman açısından önemli olacak.

YAY BURCU YORUMU

Seyahat ve yeni deneyimlere açılan kapılar, ruhunu besleyen maceraların habercisi. Farklı kültürlerle iç içe geçebilir, yeni insanlarla tanışmanın keyfini çıkarabilirsin. Zihnindeki sorulara cevap ararken, karşına çıkacak fırsatları değerlendirmek için esnek olmalısın. İçsel motivasyonun güçleniyor; hedeflerine daha net odaklanabilirsin. Sosyal ilişkilerde iletişim becerilerin ön planda. Yeteneklerini sergilemek için uygun bir zemin bulabilirsin. Ancak aceleci davranmaktan kaçınmalı, sabırla ilerlemelisin. İçgüdülerine güvenmen gereken bir dönemdesin; sezgilerin, doğru yönde ilerlemeni sağlayacak. Kendine güvenmeyi unutma, başarı için attığın adımların hepsi önem taşıyor.

OĞLAK BURCU YORUMU

Gün, kararlılığın ve disiplininin öne çıkacağı bir zaman dilimi. Hedeflerine ulaşma konusunda gösterdiğin azim, başkalarının da dikkatini çekecek. Çalışma hayatında yeni fırsatlar kapını çalmaya başlayabilir. Özellikle liderlik vasıflarını ön plana çıkaracağın durumlar söz konusu. Ancak sabırlı olmayı unutma; acele kararlar almak yanlış yollara yönlendirebilir.Kişisel ilişkilerde ise, samimiyetini korumak önemli. Yakınlarınla olan bağlarını güçlendirmek için onlara zaman ayırmalısın. Kendini ifade etme biçimin, sevdiklerinle arandaki bağı derinleştirebilir. İçsel huzurunu sağlamak adına kısa molalar vermek faydalı olabilir.Bugün, manevi yönlerinizi keşfetmek ve kendine dönmek için iyi bir zaman dilimi. Meditasyon veya doğa yürüyüşü, zihin ve ruhunu dengelemek için harika bir seçenek olabilir. Duygusal olarak yüklerini bırakmak, seni daha da hafifleştirirken, geleceğe dair planlarını netleştirmene yardımcı olabilir.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, yaratıcılığın ve özgürlüğün ön planda olduğu bir dönemdesin. Sıra dışı düşüncelerin ve yenilikçi fikirlerin çevrendeki insanlar üzerinde ilgi uyandırabilir. Sosyal etkileşimlerin güçlü, bu nedenle arkadaşlarınla olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir zaman dilimindesin. Anlık kararlar vermek yerine, duygusal zekanı devreye sokarak daha rasyonel bir yaklaşım benimsemen faydalı olabilir. Beklenmedik olaylar karşısında esnek olmalısın; hayatın sürprizleri seni heyecanlandırabilir. Kendine yeni hedefler koymak, kişisel gelişimini destekleyecek ve motivasyonunu artıracak. Bugün çevresindeki insanlara ilham vermekten çekinme; senin öncüllüğün, başkalarının da değişim için cesaret bulmasına yardımcı olabilir.

BALIK BURCU YORUMU

Hayallerin peşinden koşma arzusu içindesin, duygular derinleşiyor. Sanat ya da yaratıcılık gerektiren alanlarda büyük bir ilham kaynağı bulabilirsin. İçsel dünyanda yaşadığın değişimler, dışa vurumunu etkileyebilir; bu süreçte kendini ifade etme biçimini gözden geçirmen faydalı olacaktır. Sosyal ilişkilerde daha samimi ve açık olman, bağlantılarını güçlendirebilir. Kendi duygusal sınırlarını belirlemek, başkalarıyla olan etkileşimlerinde dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Unutma ki, hislerinin sesi önemli; zaman zaman içe dönmeyi de ihmal etme. Bu dönemde kişisel gelişimin için meditasyon ya da doğada vakit geçirmek, ruhunu besleyebilir.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM