Şaban KARAKAYA
Şaban KARAKAYA
saban@giresungundem.com
ESKİDEN OBA’LAR DOLUP-TAŞARDI KENDİNE ÖZGÜ KÜLTÜRÜDE VARDI
  • 0
  • 787
  • 03 Mayıs 2023 Çarşamba
  • +
  • -

Ve bu Oba kültürünün en güzel yanı;

Geniş yayla otlaklarını komşu Obalar ile birlikte kullanılmış olmasıydı…

Bir başka ifadeyle;

Arada-sırada Oba’da yaşayanlar ‘sizin yaylanın sınırı şurada başlar, burada biter’ şeklinde sınır tartışmaları yapsalar da…

Otlamaya çıkan hayvanlar sınır filan tanımazlar;

Bütün Obaların hayvanları birbirine karışarak otlanırdı…

Siyasi terminolojiyle söylersek;

Salt kendi Obanızın içinde değil, komşu Obalarla birlikte ortaklaşa yaşanan bir ‘yaşam’ biçimiydi…

Yani; Komünaldı…

Oba ve Yaylalar denilince de;

En yoksul ailenin bile kapısında iki ineğinin bir dananın olması…

Veya bir mandasının, koyunun-kuzusunun var olması akla gelirdi…

Zaten kapısında birkaç hayvanı yok ise, ne işi olurda yaylalarda…

Geçelim…

Bizim Oba’mızın adı;

Karakoç Yaylasıydı…

Sağ tarafımızda ‘Baş-Çatak’ (Başyayla) da denirdi..

Sol yanımızda ‘Kızılca-Su’ yaylası vardı…

Ve bu Obaların hayvanları sınır tanımaksızın birlikte otlardı…

Hayvanların önemine dair midir bilemem;

Yörede bazı arazi parçaları ‘hayvan’ isimleriyle tanımlanırdı…

Örneğin;

Bizim Obamızın tepesindeki düzlüğün adı ‘Öküz Yatağı’ idi…

Deredeki bir gölün adı Kuzu Gölü…

Kızılca-Su obasının başındaki düzlüğün adı Eşek Meydanı…

Erik-Deresi Obasının karşısındaki kayalığı adı ‘Ördek Kayası’ gibi isimler verilmişti…

Obalardaki gündelik yaşam biçimine gelince;

Yöremizdeki tüm Obaların yerleşik geleneksel kültürü birbirine benzediği için (Ben tanığı olduğum kendi Obamdan örnek vererek) Oba’da geçen bir günü özetleyerek anlatmak istiyorum…

Bizim Obamızda gündelik yaşam şöyleydi;

Alaca-şafak sökerken sağılacak inekler, mandalar sağılır…

Ve otlaması gereken yerlere götürülüp bırakılır…

Sonra eve dönülür;

Evde işe yarayan her kim varsa ‘Sarı Ağu’ (Zifin) çalısı sökmeye gidilir ve sökülüp sırtlanarak eve getirilir…

(Ayrıca Ormandan kaçak getirilen odunlarda satın alınır) Vs. Vs…

Obalarda her evin önünde;

Mutlaka küçük bir -yaylada yetişebilen- bir ‘şenlik’ vardı…

Ve bu ‘şenlikte’ en başta ‘karalahana’ yetiştirilirdi…

Arkasında da ihtiyaca göre patates, soğan ve sarımsak ekilirdi…

Obada yüzlerce koyun olduğu için;

Hem koyunları otlatmak ve hem de kuzuları otlatmak için ayrı ayrı iki çoban tutulur…

Ve koyunlar sabaha yakın kimseler uyanmadan Oba’dan çok uzak otlaklara götürülür…

Kuzularsa gün doğumunda koyunların gittiği yere değil ters tarafa götürülerek otlattırılırdı…

Öğlen sıralarında;

Koyunlar sağılmak için tekrar Obaya getirilir…

Üçgen şeklinde -taş oturaklı- ‘Koyun Peri’ denilen yere getirilen koyunlar kadınlar tarafından sağımı yapılırdı…

Sağım işi bittikten sonra;

Koyun Çobanı, pusuda bekleyen Kuzu Çobanına ıslıkla çağırarak kuzuların getirilmesi işaretini verir…

Ve işareti alan kuzu çobanı zula bir yerde sakladığı kuzuları serbest bırakır;

Ve analarını gören kuzular, birbirleriyle yarış edercesine ve en yüksek ses tonuyla meleşerek, kendilerini bekleyen analarına doğru koşmaya başlardı…

Ana ile kuzu buluşurlar;

Hasret giderircesine koklaşırlar…

Ve ana-koyunlar memesinde sakladığı sütüyle kuzusunun karnını iyice doyurduktan sonra, bu kez birlikte otlamaya çıkarlardı…

Özetlersek…

Yaylalarda gelenekselleşmiş ve ritüel hale gelmiş kültürlerden bazıları da unlardı;

‘Çelik Oyunu’ gençlerin ve çocukların en sevdikleri oyunların başında gelmekteydi…

Birisi de ‘Uzun Eşek’ oyunun çok severlerdi…

Ve eğer Obanızın yanından dere filan geçiyorsa;

Derelerde çimenlerle ‘savak’ savarak derede benekli alabalık tutmakta zevklerin en başında gelenlerdendi…

Vay be!

O günler, sahiden ne güzel günlerdi…

Şimdi yarım asır geriye gidip, düşünüyorum da;

Eskiden her ‘Oba’nın en az üç-dört yüz koyunu vardı…

Her evin kapısında en az iki-üç manda, yedi-sekiz sığır yatardı…

Çöplüğünde tavukları gıd-gıd gıdaklardı…Vs. Vs…

Yani demem o ki;

Her evin çatısında asılı süzme torbası…

Külek-külek tereyağları…

Tereğinde sıra sıra dizilmiş çökelek ve deri peynirleri vardı…

Süt, yoğurt ve kaymak ye-yiyebildiğin kadar, bedavaydı…

Ya şimdi?

Ya günümüzde?

Sabah kahvaltısında sofranıza ne kadar peynir koyabiliyor sununuz?

Çocuklarınızla ne kadar ‘kaymak’ yiyebiliyorsunuz?

Daha doğrusu çocuğunuz ‘kaymağın’ adını biliyor mu?

Aaahh, aah!

Ooohh, oh”

Oy yaylalar yaylalar;

Hep gerilerde ve anılarda kaldı ya bunlar…

Hoş ve hoşça kalın…

Eğer o günleri sizde yaşadıysanız;

O, üretime yönelik, o güzelim günleri çocuklarınıza anlatmayı unutmayın…

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün, enerjin yüksek ve yeni fırsatlarla dolu bir gün seni bekliyor. Hayata karşı istekli ve hevesli yaklaşımın, çevrendekilere de ilham verebilir. Özellikle sosyal ilişkilerin konusunda olumlu gelişmeler yaşanabilir; yeni insanlarla tanışma veya mevcut dostluklarını güçlendirme şansı çıkabilir. İçsel bir motivasyon hissetmek, hedeflerine odaklanmana ve ilerlemeni hızlandırmana yardımcı olacak. Ancak aceleci davranmamaya dikkat etmelisin; kararlarını verirken düşünmeden harekete geçmek, gereksiz sorunlara yol açabilir. Kendini ifade etme isteğin, sanatsal veya yaratıcı projelerle karşılık bulabilir, bu alanda kendini geliştirmenin yolunu açabilirsin. Sıhhatine özen göstermeyi unutma; enerji doluyken biraz dinlenmek de önemlidir. Şans, seni takip ediyor; fırsatları değerlendirmek için hazırsan, şimdi en doğru zaman.

BOĞA BURCU YORUMU

Stabilite ve güven arayışında olduğun bir gündesin. Maddi konular ön planda ve belki de yatırım yapma ya da bir harcama gerçekleştirme isteği duyabilirsin. Bu alanda dikkatli ve iyi düşünerek hareket etmek önemli. İlişkilerinde ise, sevdiğin kişilerle daha derin bağlar kurmak için mükemmel bir zaman. Duygusal derinlikler keşfedebilir, sağlam temeller atabilirsin. Ancak, aşırı sahiplenici olmaktan kaçınmalısın; bu, ilişkilere zarar verebilir. Kendine zaman ayırmayı unutma, doğayla iç içe olmak ruhuna iyi gelecek. Gün içinde kararlılıkla sürdürdüğün hedeflerin, senin karizma ve çekim gücünü artıracak. Şu anki sürecin, bir şeylerin yeniden yapılandırılması için mükemmel bir fırsat. Yaratıcılığın da yüksek, bu nedenle içsel sesine kulak ver ve ilham aldığın bu anları değerlendir.

İKİZLER BURCU YORUMU

Bugün iletişim becerilerin öne çıkacak. Sosyal çevrende ani değişiklikler ve hareketlilik söz konusu. Düşüncelerini cesurca ifade etme fırsatları bulabilir, yeni insanlarla tanışabilirsin. Ancak bilgi akışının yoğunluğu bazı kafa karışıklıklarına neden olabilir; dikkatli ol, sağlam bilgilerle hareket et. İlişkilerde karşılıklı anlayışa önem vermek, sürtüşmeleri ortadan kaldıracak. Duygusal olarak da derinleşmek isteyebilirsin; içsel dünyana yönelmek için iyi bir zaman. Minik sürprizler, gönül kapılarını aralayabilir. Yaratıcılığını ortaya koyacak projelerle ilgilenmende fayda var. Bu süreçte esnek düşünmek ve yeni fikirlere açık olmak, seni olumlu sonuçlara götürecek. Kısa seyahatlere çıkma isteği doğabilir; bu, zihnini dinlendirip tazelenmene yardımcı olacak. Kendine güvenin yüksek; bu durumu sosyalliğine de yansıtabilirsin.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin keşfine çıkıyorsun. İçsel dünyanda bir değişim rüzgarı esiyor, bu da seni yaratıcılığın ve sezgilerinle birleştiriyor. Ailevi ilişkilerine daha fazla zaman ayırmak isteyebilirsin; bu, bağlarını kuvvetlendirmenin yanı sıra, güven duygunu da pekiştirecek. Kendini ifade etme biçiminde yenilikler yapmak, kendine olan güvenini artıracak. Kalp meselelerinde kendini yeniden değerlendirme fırsatın var; geçmişteki deneyimlerden ders alarak ilerlemek, geleceğin için çok önemli. Duygusal destek arayışına çıkacağın bir gün. Sevdiklerinle yapacağın samimi sohbetler, ruhunu besleyecek. Unutma, duygusal yaralarını şefkatle sarmak, seni daha güçlü bir birey haline getirecek. İçsel huzuru sağlamak için meditasyon veya doğada vakit geçirme fikri de seni besleyebilir. Kendine karşı nazik ol; hassasiyetin, aslında en büyük gücün.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, enerjinin doruk noktasına ulaştığını hissedebilirsin. İçsel gücünü ve karizmanı sergilemek için harika bir zaman. Çevrendeki insanları etkileme kabiliyetin artıyor, bu nedenle sosyal ortamlarda daha fazla görünürlük elde etme şansın var. Kendine güvenin artarken, kararların da daha sağlam ve net olabilir. Yaratıcı projelerin, sanatsal yönlerin ortaya çıkabilir, bu sayede çevrendekilere ilham verebilirsin.Aşk hayatında tutku dolu anlar seni bekliyor. Partnerinle geçireceğin kaliteli zaman, ilişkinizi daha da derinleştirebilir. Bekar isen, ilginç karşılaşmalar bu dönemde seninle olabilir; birisinin dikkatini çekmek için sadece doğal olman yeterli.Mali konularında dikkatli olman gereken bir gün. Harcamalarını gözden geçirerek daha tutumlu olabilirsin. Bugün, gelecekteki ekonomik hedeflerin için stratejiler geliştirmek açısından da faydalı bir gün. Sağlığına özen göstermeyi unutma; düzenli egzersiz ve sağlıklı beslenme, enerjini yüksek tutmanı sağlayacak. Kısacası, potansiyelini açığa çıkarmak ve sevdiklerinle güçlü bağlar kurmak için harika bir gün.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün gelişen olaylar, analitik düşünme yeteneğini ön plana çıkaracak. Karşına çıkacak sorunları sistematik bir şekilde ele alabilir, pratik çözümler üretebilirsin. Çevrendeki insanların ihtiyaçlarına yönelik empati kurman, ilişkilerini güçlendirmene yardımcı olacak. Detaylara dikkat et, çünkü gözünden kaçan küçük nüanslar, önemli fırsatların kapısını aralayabilir. Sağlık ve iyilik hali konularında kendine biraz daha zaman ayırmak, zihinsel ve fiziksel dengenin sağlanması açısından faydalı olacaktır. Finansal planlarını gözden geçirmek için ideal bir zaman. Hem harcamalarını dengeleyebilir hem de yatırım yapma olasılığını değerlendirebilirsin. Kendine güvenerek attığın adımlar, yarının şanslarını oluşturabilir.

TERAZİ BURCU YORUMU

Bugün, sosyal ilişkilerde denge ve uyum arayışın ön planda. Karşıt görüşlerdeki kişilerle yapıcı diyaloglar kurabilirsin. Yaratıcı projelere yönelmek, estetik zevkini ortaya koymak için harika bir zaman dilimindesin. Aynı zamanda, mevcut ilişkilerini daha derinlemesine inceleme fırsatı bulacaksın. İçsel huzurunu sağlamak için yalnız kalmayı isteyebilirsin; bu, düşüncelerini netleştirip içsel dengeni bulmana yardımcı olacak. Beklentilerini yeniden değerlendirmek, hedeflerine ulaşma yolunda yeni stratejiler geliştirmeni sağlayabilir. Dikkatini, yapıcı eleştiriler almak için açık bir şekilde ifade etmeye yönlendir. Bu sayede hem kendini hem de sevdiklerini daha iyi tanıma fırsatı yakalayacaksın. Unutma, senin için her şeyin bir harmonisi var, bu dengeyi sağlamak için attığın adımlar büyük önem taşıyor.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerinle bugün yüzleşmek durumunda kalabilirsin. İçsel sezgilerin güçlü bir şekilde ortaya çıkabilir, bu da çevrendekilerle olan ilişkilerini derinleştirmek için bir fırsat sunar. Gizli kalmış düşüncelerini açığa vurmak isteyebilirsin, ancak bu süreçte dikkatli olmalısın; kırılgan bir denge söz konusu. Yeni bir proje ya da hedef belirlemek için motivasyonun yüksek. Hayal gücünü ve tutkulu bakış açını kullanarak, hedeflerine ulaşmanın yollarını keşfetmek için harekete geçebilirsin. Aynı zamanda, ruhsal bir yenilenme ihtiyacı hissedebilirsin; meditasyon veya doğa yürüyüşleri gibi aktiviteler içsel huzurunu bulmana yardımcı olabilir. Bugün kendinle olan ilişkinin yanı sıra, başkalarıyla olan bağlarını da yeniden değerlendirmeye alabilirsin; bu da kalıcı değişimlerin habercisi olabilir. Unutma ki, karanlığın içinde bile ışık bulma yeteneğine sahipsin.

YAY BURCU YORUMU

Bugün, özgürlüğüne düşkün ruhun yeni keşiflere açık. Macera arayışın, zihnindeki sınırları aşmana yardımcı olacak. Sosyal ilişkilerinde samimiyet ön planda; dostluk ve destek arayanlar için mükemmel bir zaman dilimi. Kendini ifade etme biçiminde renkler ve yaratıcı fikirler ön plana çıkıyor. Unutma, deneyimlerin seni zenginleştirirken, küçük ama anlamlı anlar yaşamana da olanak tanıyacak. Karar verirken iç sesini dinlemekte fayda var; içsel rehberliğin seni doğru yöne yönlendirecek. Her şeyin yanı sıra, esneklik ve açık fikirli olmanın, beklenmedik fırsatları doğurabileceğini göz önünde bulundurmalısın.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, sorumluluk ve disiplinin ön planda olduğu bir gün. Hedeflerine daha kararlı bir şekilde yönelirken, içsel bir motivasyon hissedeceksin. Kariyer alanında beklenmedik fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmek için hazırlıklı olmalısın. Sosyal ilişkilerde ise gerektiğinde sınır koymakta tereddüt etmemelisin. Kendine haksızlık etmeyen bir tutumla ilerlemek, kişisel huzurunu artıracak. Sağlık açısından ise, zihinsel ve fiziksel dengeyi sağlamak için kendine vakit ayırmayı unutma. Doğaya çıkmak veya meditatif bir aktivite, gününün stressiz geçmesine yardımcı olabilir. Kendi iç dünyana yönelmek, sorularına yanıt bulmana yardımcı olacak. Elde etmek istediğin başarılar için sabırlı olmayı ve çalışmayı asla bırakma. Devam et, hedeflerine ulaşman için gereken her şeye sahipsin.

KOVA BURCU YORUMU

Sosyal çevrenizle olan bağlantılarınızı güçlendirebilir, yeni insanlarla tanışmanın getirdiği heyecanı hissedebilirsiniz. Fakat geçmiş ilişkiler veya anılar tekrar gündeme gelebilir; bu durumu çözmek için içsel bir yolculuğa çıkmanız gerekebilir. Gelecekle ilgili hayallerine odaklanma fırsatını iyi değerlendirin; yaratıcılığınız yüksek. İş veya projelerinizde orijinal fikirler ve yenilikçi çözümler bulma potansiyeline sahipsiniz. Kendi iç sesinize kulak vermek, olası karmaşaların önüne geçmenizi sağlayacak. Bugün, özgürlük ve bağımsızlık isteğiniz daha belirgin hale gelebilir. Hislerinize güvenin, sizi doğru yola iletecektir. Kendi değerlerinizi savunmak ve insanlara yenilikçi bakış açınızı sunmak için uygun bir gün.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinlikleriniz bugün önemli bir biçimde sizi etkileyebilir. Hayal gücünüzün sınırlarını zorlayacak ilham verici olaylar yaşayabilirsiniz. Sanat veya yaratıcılık gerektiren projelere yönelmek içsel tatmin sağlayacak. İlişkilerde ise empatinizi artırmak, sevdiklerinizle olan bağlarınızı derinleştirebilir. Ancak, aşırı duygu yoğunluğu sizi zaman zaman bunaltabilir; bu yüzden kendinize zaman ayırmayı unutmayın. İçsel sesinize kulak vererek, belirsizliklerden kaçınabilir ve yolunuzu daha net görebilirsiniz. Bugün, kendinizi keşfetmeye ve ruhsal derinliklerinize inmeye istekli olacaksınız. Farklı bakış açıları edinmek, yeni fırsatlarla buluşmanıza kapı aralayabilir.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM