
| ESKİDEN HIDRELLEZE GİDİLİRDİ HERKES GÖNLÜNCE EĞLENİRDİ |
Merhaba sevgili dostlar,
Merhaba değerli canlar,
Bugün günlerde 5 Mayıs..
Bildiğiniz gibi malum tehlikeden dolayı yaklaşık iki aydır dışarıya çıkamıyoruz..
Gezip dolaşamıyoruz..
Dışarı çıkıp; dostlarla yüz-yüze, nefes-nefese bir merhaba deyip el sıkışamıyor’uz..
Karşı-karşıya oturup bir bardak çay içemiyoruz..
Tiyatroya gidemiyoruz..
Nişan, düğün tarihlerini erteliyoruz..
Kısacası,sevdiğimiz insanlarla bir araya gelip, şöyle gönlümüzce eğlenemiyoruz..
Bugün 5 Mayıs..
Bizler, kapımızı Hıdrellez’in ve Hızır’ın çalmasını beklerken;
Kapımızı ‘korana-virüs’ denilen sinsi bir canavar çalıverdi!
Ve bizleri cümbür-cemaat evlerin içerisine tıkıverdi..
Halbuki bizler yarın Hıdrellez kutlamalarına gidecektik..
Arkadaşlarla birlikte Hıdrellez etkinliklerinin yapıldığı yere gidip gönlümüzce eğlenecektik..
Ama olmadı…
Vay be!
Böylesi günlerde vardı bir zamanlar ha!
Eskiden “Hıdrellez ne zaman gelecek, kaç gün kaldı” diye ileriye dönük hayaller kurardık..
Ve şimdi yılların gerisinde kalan anılarına dönüş yaparak;
“Vay be!” diyerek ‘iç’ çekiyoruz..
“Bir zamanlar Hıdrellez kutlamaları’da giderdik” deyip, yıllarca geriye gidip, anılarımızla avunmaya çalışıyoruz..
Sevgili dostlar,
Değerli canlar,
Sizlerinde çok iyi bildiği gibi;
Anadolu insanını ritüellerle süslü inançsal değerlerinden biriside; Hıdrellez’ inancıdır..
Ve bu inanca sahip olanlar; 5 Mayısı 6 Mayısa bağlayan gece Hızır ve İlyas’ın yeryüzüne ineceğine ve evleri dolaşacağına inanırlar..
Dolaştığı evlere bereket ve bolluk geleceğine..
Dokunduğu eşyalara dokunulursa şifa olacağına..
Eğer ritüller eksiksiz yerine getirilirse, o yılın iyi geçeceğine ve bereket getireceğine inanılırdı..
Ve bu nedenle de;
Kırmızı bir kurdeleyi (dilek diledikten sonra) bir gül dalına bağlar veya gül ağacının dibine gömülürse ‘dileklerin’ kabul olacağına inanırdı..
Ve Hıdrellez gecesi;
Yiyecek kaplarının ağızları,
Para keselerinin ağızları,
Tahıl ambarlarının ağzı açık bırakılırsa daha bol kazançlar elde edileceğine inanılırdı..
Başka günlerde olduğu gibi Hıdrellez günü evin kapısına gelen konuklar ister tanıdık, isterse yedi-kat yabancı olsun, mutlaka içeriye davet edilip;
Açsa karnı doyurulur..
Konuk olmak istiyorsa;
Konuk edilirdi..
Çünkü inançlara göre belki de kapısına gelen ‘Hızır’ olabilir diye düşünülürdü..
(benim anam’da bu ritüellere inananların başında gelenlerdendi)
Her neyse..
Sevgili dostlar,
Hıdrellez inançları ve kutlamaları, ülkemizin, ilimiz ve ilçelerinde kutlandığı gibi (geçmişte) bizim ilçemiz Dereli ilçesinde de ritüel değerleri yerine getirilir ve Hıdrellez kutlamaları yapılırdı..
‘Yapılırdı’ diyorum…
Çünkü 1971-72 yıllarından sonra daha yapılmaz oldu..
Ve Hıdrellez Kutlama Etkinlikleri Dereli ilçesinde iki yerde olurdu.
Birisi; Taşlıca-Meşeliyatak-Zırhlıhan köylerinin kesiştiği nokta olan ve adına ‘Kuskun Tepesi’ denilen yerde..
(Görselde paylaştığım fotoğrafta görünen tepe)
Bir diğeri ise Dereli ilçesinin yüksek köylerinin ve yöreye yakın diğer ilçe köylerinin ortaklaşa buluştuğu Karagöl yöresinde bulunan ‘Kırklar Tepesinde’ yapılırdı Hıdrellez kutlamaları..
Ve benim çocukluk ve gençlik yıllarımda Kuskun Tepesindeki ‘Hıdrellez etkinliklerinde’ hafızamda kalan bazı anılarımı siz değerli dostlarımla da paylaşmak isterim..
Ve;
Çocukluk yıllarında katıldığım ‘Hıdrellez kutlamaları’ bana daha güzel geliyordu…
Hele-hele bu etkinliğe okul ve sınıf arkadaşlarımızla birlikte gidip katılırsak daha da çok güzelleşiyordu..
Hıdrellez gününe aylar öncesinden düş kurup ve en az bir hafta önceden neleri götürmemiz gerektiğinin hesabı-kitabını yapardık.
Hele o gün birde babalarımız harçlığımızı fazla verirse tadına doyum olmazdı doğrusu!..
Çünkü Hıdrellezin kutlandığı Kuskun tepesindeki panayıra kurulacak olan çayıra çıkınca, bir simit kendimize alıyorsak, bir simitte arkadaşımıza almayı düşünüyorduk..
Veya ‘Hıdrellezin’ kutlandığı panayıra gidemeyip evde kalan kardeşimize bir şeyler almaşı hayal ediyorduk..
Belki-tane işi satılan- köftelerden ‘çeyrek ekmek’ içine bir köfte daha fazla fazla satın almanın hesabını yapıyorduk..
(ama çoğu kez bunlar bizim için biraz lüks bir hayallerdi tabi)
İşin şakası bir tarafa…
Gerçekten güzel günlerdi..
Hayallerini kurmak bile yeterdi!
Büyüklerimiz bizlere her ne kadar;
” Hıdrelleze gidince,Tepede yatan evliya hazretlerini ziyarete giderseniz eğer abdestsiz gitmeyin.”
“Evliyayı ziyaret ettiğinizde mutlaka ruhuna fatiha okuyun” diye sıkı-sıkıya tembih ederlerdi..
Aslında ‘evliya yatıyor’ dedikleri yerde öyle ‘Türbe’ filanda yok ha!..
Üç-beş taş yığınından ibaret evliya yatıyor dedikleri yer..
Her neyse…
Sohbetimizi özetleyecek sonlandıracak olursak;
Bir zamanlar ‘Hıdrellez’ kutlamaları yediden-yetmişe hep birlikte kutlanırdı..
Hıdrellez gününe bir gün kala uzaktan-yakından gelecek olan pazarcılar, erkenden gelmeye çaba gösterir ve çadır kuracaksa çadırını, ticaret yapacaksa, ticaret tezgahını kurmak için bir gün öncesinden gelip yer kapardı..
Ve (bugün nasıl bakılır, nasıl değerlendirilir onu bilemem ama) o günlerde inançsal ritüeller ve ibadetlerle, sazlı-sözlü eğlenceler hep birlikte yapılırdı..
Yani İbadetini yapmak isteyen ibadetini yapar..
İnançsal ritüelleri yerine getirmek isteyenler, inancının gereğini yapıp tamamlardı..
Hıdrellez kutlamalarına gelenlerin kimisi;
Bir kenarda ‘çoban ateşi’ yakar çayını demlerdi.
Kimi dost takımı bir ağacın gölgesinde ‘dem sofrası’ kurardı..
Ve işin en güzel yanı’da hiçbir kimse yapılan bu eğlence türlerini yadırgamazdı..
Bir yanda davul-zurnayla horon tepenler…
Bir yanda ‘Bağlamanın sesiyle’ Giresun karşılaması oynayanlar.
Bir yanda kemençeyle ‘Al aşağı-vur dizi’ yapanlar!
Bir yanda ‘evliyayı’ ziyaret etmek için tepeye çıkanlar!
Bir yanda çalıların veya bir çadırın içesinde ‘dem’ yapanlar!
Bir yanda kalabalığın içinde kaybolan çocuğunu arayanlar!
Bir yanda kafayı iyice bulduktan sonra havaya kurşun sıkanlar!
Bunların hepsi iç-içe geçmiş ve yaşanan güzelliklerdi be!
Hepsi geride kaldı,..
Bu güzelliklerin hepsi siyah-beyaz solmuş fotoğraflarda kaldı..
İçeriği baştan-aşağı hoşgörüyle dolu olana bu güzel değerlerimiz acaba neden korunamadı?
Neden günümüze kadar taşınamadı?
Acaba bu ‘hoşgörüye’ dayalı değerlerimizden bizleri teknolojik ve dijital dünya mı uzaklaştırdı?
Bence üzerinde düşünmeye değer..
Son söz;
Başka yörelerde ‘Hıdrellez kutlamaları’ veya etkinlikleri eskiden olduğu gibi aynı heyecanla kutlanıyor mu, kutlanmıyor mu? onu bilemem ama…
Bizim ilçemiz Dereli’de 1970’li yıllarının başından sonra Hıdrellez günleri kutlanmama’ya başlandı..
Kim bilir;
Hızır belkide bizim bilmediğim bir olaya tepki gösterdiği için daha gelmiyordur!
Veya gelmediğine inanılıyor’dur!
Olamaz mı?
Neden olmasın…
(Söz fazla uzadı)
Bu sorunun yanıtını da yarın birlikte aramaya çalışalım.
NOT:
Birinci görselde bundan yıllar önce her 6 Mayıs’ta ‘Hıdrellez’ kutlamasının yapıldığı Kuskun Tepesi görülüyor.
İkinci görselde ise bir Hıdrellez günü dostların kendi aralarında kurduğu ‘dem’ sofrasında sivil, memur ve öğretmen hep birlikte eğleniyor.
(Öğretmenlerden birisi Taşlıca İlkokulu öğretmeni (rahmetli) Mehmet Uzuner ağabeyimiz. Bir diğer öğretmen ağabeyimizde yine (rahmetli) Ahmet Türk)
Bugün enerjinin yüksek olduğu bir gün. Macera arayışın içsel bir tatmin sağlıyor. Yeni başlangıçlar için cesaretin tam. İletişim becerilerin, etrafındaki insanlarla bağ kurmada sana yardımcı olacak. Aşk hayatında heyecan verici gelişmeler kapıda, dikkatli ol. Duygusal derinlik senin için önemli hale geliyor, hislerine kulak vermekle doğru yolda olacaksın. İş hayatında risk almaktan çekinme; doğru adımlar atarsan başarı seni bekliyor. Sağlık konularında ise bedenine ilişkin sinyalleri önemsemen faydalı olacak. Özgürlüğüne düşkünlüğün, seni yeni ufuklara yönlendirebilir. İçsel huzurun peşinde koşarken, başkalarına ilham verme potansiyeline sahipsin. Unutma, kararlılığın bu dönemde en büyük silahın.
Bugün, hem duygusal hem de maddi konularda dengede kalmaya çalışmalısınız. Yavaş ama emin adımlar atmak, size aradığınız istikrarı sağlayacak. Kendinizi koruma ihtiyacı hissedebilir, geçmişten gelen bazı düşüncelerin sizi etkilediğini fark edebilirsiniz. Sevdiklerinizle samimi iletişim kurmak, aranızdaki bağı güçlendirecek. İş hayatında sabrınızı koruyarak ilerleyin; beklenmedik gelişmeler motivasyonunuzu zedelemesin. Sağlık konularında, bedeninize dikkat etmeli ve kendinize zaman ayırmalısınız. Deneyimlerinizi kabullenmek ve kendinize alan tanımak, içsel huzurunuzu arttıracak ve yeni fırsatlar doğuracaktır. Gözlerinizi kapatıp derin bir nefes almak, ruhsal olarak yenilenmenize yardımcı olabilir. Kendi değerlerinizi göz önünde bulundurmayı unutmayın; bu, sizi daha güçlü kılacak.
Bugün zihinsel enerjin yüksek, merakının peşinden gitmek için harika bir zaman. Yeni bilgileri keşfetmek ve fikirlerini paylaşmak için sosyal ortamlara yönelmek isteyebilirsin. Doğal zekan ve iletişim yeteneğin, seni öne çıkaracak. Arkadaşlarınla yapacağın sohbetlerde derin konulara dalmak, yeni perspektifler kazanmanı sağlayacak. Ancak, dikkatin dağılabilir; bu nedenle önceliklerini belirlemen önemli. Bir süredir ertelediğin projelere odaklanmak için mükemmel bir gün. Fikirlerini yinelemekten korkma; başkalarının düşüncelerinden etkilenmek yerine özgünlüğünü korumaya çalış. Hislerin yoğunlaşacak, bu yüzden içsel bir keşif yapmak ve kendini sorgulamak isteyebilirsin. Bu, kişisel gelişimin için faydalı olabilir. Heyecan verici bir haber alma olasılığın var. Bunun yanı sıra, beklenmedik durumlara hazırlıklı olmalısın. Gün içerisinde karşılaşacağın insanların sözlerini dikkatle dinlemen, ilham verici bir bakış açısı kazandırabilir. Eğitim, seyahat ya da sanatsal faaliyetler için fırsatlar doğuyor; bunları değerlendirmekten çekinme. Unutma; düşüncelerini ifade etmek, seni daha anlayışlı ve etkileşimli bir insan haline getirecek.
Duygusal bir derinlik ve sezgiyle dolu bir gün seni bekliyor. İçsel huzurun ön planda olacak; aile ve yakın çevrenle olan ilişkilerine özel bir önem vereceksin. Bu güvenli alan, kendini ifade etmenin ve hislerini paylaşmanın kapılarını aralayabilir. Gün içinde bazı beklenmedik durumlarla karşılaşabilirsin, bu da seni üzerken, içten içe büyüme fırsatları sunduğunu unutma.Yaratıcılığın artacak, belki de yeni bir hobiye yönelmek veya sanatsal bir projeye adım atmak için ilham bulabilirsin. Geçmişle ilgili duygusal anıların canlanması, seni biraz düşünceli hale getirebilir. Ancak, bu anıları tekrar değerlendirmek, kendini yenilemenin anahtarı olabilir. Kendine karşı nazik olmayı ve içsel iyileşmene fırsat tanımayı ihmal etme. İlerleyen saatlerde, sosyal çevrendeki güçlü bağlar sayesinde kafanı dağıtacak etkinlikler bulabilirsin, arkadaşlarınla planlar yapmak keyifli anlar ve yeni bağlantılar sağlayabilir. Kalbini dinlemeyi unutma ve üzerine düşen sorumlulukları taşırken, kendine de zaman ayır.
Bugün enerjin her zamankinden daha yüksek. Yeteneklerini sergilemek ve çevrendeki insanlara ilham vermek için harika bir fırsat. Sosyal ortamlarda öne çıkabilirsin; dikkat çekmek seni daha da motive edecek. Kendine olan güvenin, başkalarının seni takdir etmesine neden olacak. Ancak, egonu kontrol altında tutmak da önemli; aşırı kibir, ilişkilerini zedeleyebilir.Yaratıcılığın tavan yapacak, bu da seni yeni projelere yönlendirebilir. Özgün fikirlerinle dikkat çekeceksin. Duygusal anlamda, sevgi dolu bir bağlantıya açık olacaksın, fakat sevdiğin kişinin beklentilerine de dikkat etmen gerekecek. İçsel bir denge sağlamak, huzurunu artırır. Bugün kendine biraz hediye etmeyi unutma; böylece ihtiyacın olan motivasyonu bulacaksın. Sosyal çevrendeki insanlarla kurduğun bağlar güçlenecek; bu da senin içsel ışığını daha da parlak hale getirecek.
Detaylara olan hassasiyetin, sana günlük hayatında büyük avantajlar sağlayacak. Bugün, çevrendeki olaylara karşı daha dikkatli ve analitik bir yaklaşım benimseyeceksin. İş veya projelerle ilgili küçük ama önemli detayları gözden kaçırmamak, başarıya giden yolda belirleyici bir rol oynayabilir. İletişimde titiz ve net olman, başkalarıyla olan etkileşimlerinde olumlu sonuçlar doğuracak.Kendine zaman ayırmayı da unutma. İçsel huzurunu bulmak için meditasyon veya hafif yoga gibi faaliyetler, zihnini rahatlatmana yardımcı olacaktır. Sağlığınla ilgili konulara özen gösterme zamanı. Küçük değişiklikler, kendini daha iyi hissetmen için önemli olabilir. Bugün, hedeflerine ulaşıp kendini geliştirmek adına harika fırsatlar var; bunları değerlendirmekten çekinme.Arkadaşlarınla veya ait olduğun sosyal çevreyle olan ilişkilerini yeniden gözden geçirmen, bağlarını güçlendirebilir. İşbirliklerine açık ol ve başkalarının fikirlerine saygı göster. Net iletişim, sorunları çözmekte sana büyük destek sağlayacak. Kendini ifade etme şeklin, başkalarına ilham verebilir. Enerjini yüksek tut ve olunan her anı en iyi şekilde değerlendir.
Dengeleri sağlama çabası içindesin. Sosyal çevrendeki ilişkilerinde uyum arayışın ön planda. Bugün, kararsız hissettiğin anlar olabilir; bir konuda netlik bulmakta zorlanabilirsin. Empati yeteneğin yüksek, başkalarının duygularını anlamak ve onlarla bağ kurmak adına fırsatlar çıkabilir. Bu yüzden çevrendeki insanlarla olan iletişimine dikkat et; ani tepkilerden kaçın. Karşıt fikirler biraz gerginlik yaratabilir, ancak bu durumu diplomatik bir yaklaşımla çözmekte başarılı olabilirsin. Özellikle sanatsal veya estetik bir projeye yönelmek, ruhunu besleyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulmak için gerekli adımları atmalısın. İlişkilerde dengeyi sağlama arayışın, bazen dikkatini kendi ihtiyaçlarından uzaklaştırabilir; kendini ihmal etme. Günün ilerleyen saatlerinde keyifli bir sürpriz veya davet alabilirsin.
Bugün içsel derinliklere dalma ve sezgilerini dinleme zamanı. Duygularında beliren yoğun hisler, önemli içsel dönüşümlere işaret ediyor. İlişkilerde var olan çatışmaların üstesinden gelmek için güçlü bir cesaret ve kararlılığa sahip olabilirsin. Sevgiliyle ya da arkadaşlarla kurulan bağlantılar, yeni bir boyut kazanabilir. Gizli hislerin ortaya çıkarken, kendini ifade etme becerin artıyor. Aynı zamanda yaratıcılığını kullanarak problem çözümlerinde oldukça başarılı olabilirsin. Kendine güven ve tutkularını takip et, içindeki derin gücü keşfetme zamanı. Bu süreçte gizli kalmış yeteneklerin açığa çıkabilir. Unutma, karanlık yanların bile seni güçlü kılabilir, yeter ki onlarla barışık olmayı öğren.
Enerjiyle dolu bir gün seni bekliyor. Yeni deneyimlere açlık duyuyor, keşfetme arzusuyla dolusun. Sosyal ilişkilerinde hareketlilik söz konusu; arkadaşlarınla veya sevdiklerinle keyifli zamanlar geçirebilirsin. İçsel bir rahatlık, seninle birlikte adeta dans ediyor. Farklı bakış açılarıyla zenginleşmek için daha önce hiç denemediğin şeylere yönelmek, zihin açıklığına katkı sağlayacak. Macera ruhunu besleyecek fırsatlar karşına çıkabilir; bunların peşinden gitmekten çekinme. Karşılaştığın bazı belirsizlikler, yenilik ve değişime açık olduğun sürece seni korkutmamalı. Anı yaşa, hislerini dinle ve hayatın sürprizlerine kucak aç. Gözlemlerine dikkat et, çünkü bugün, içsel cesaretin seni yeni kapılara yönlendirebilir. Sezgilerin güçlü, onları takip et.
Disiplinin ve kararlılığın ön planda olduğu bir gündesin. Hedeflerine odaklanman, iş hayatında sana avantajlar sağlayacak. Üst düzey bir güven ve otorite hissi taşıyorsun; bu, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki bırakabilir. İletişimlerinde net ve kesin olman, projelerinin başarıya ulaşmasını destekleyecek. Duygusal durumun ise biraz daha karmaşık; hislerini bastırmadan açıklığa kavuşturursan, ilişkilerindeki derinliği artırabilirsin. Sağlık konularına dikkat etmen gereken bir dönemdesin; küçük aksaklıklar dikkatini dağıtabilir. Bugünü, kariyerinle ilgili stratejik adımlar atmak için değerlendirebilirsin. Sırtındaki yükü azaltmak adına zaman zaman kendine de alan açmayı unutma.
Sosyal çevrende güçlü akrabalık bağları ve arkadaşlık ilişkileri ön planda. Beklenmedik bir haber, düşüncelerini ve projelerini yeniden şekillendirmene yol açacak. Yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilir, çevrendekilere ilham verebilirsin. Farklı bakış açılarına açık olman, tartışmalarda avantaj sağlayacak. Kendini ifade etmekte zorlanmazsan, bu dönemi yaratıcı projelerin için oldukça verimli kılabilirsin. Sezgilerin bu süreçte seni doğru yönlendirecek, içsel hislerine güvenmekte fayda var. Kişisel gelişim ve öğrenme isteğiyle dolusun; yeni bir hobi veya ilgi alanı keşfetmek için ideal bir zaman. Sağlığına dikkat etmeyi unutmamalısın; stres yönetimi, dengeyi sağlamak adına önemli. Unutma, özgürlüğün ve bireyselliğin sana güç katmakta. Başarı için ihtiyaç duyduğun tüm kaynakların içinde mevcut.
Duyguların derinliklerinde dalış yapacağın bir gün. İçsel sezgilerin, senin için güçlü bir rehber olacak. Hayal gücüne güven; yaratıcı projelerde parlak fikirler bulabilir, sanatsal yeteneklerini sergileyebilirsin. Bugün, duygusal bağların ön planda olacak. Sevdiklerinle olan iletişimin daha samimi ve anlayış dolu bir boyuta geçebilir. Ancak, sınırlarını belirlemeyi unutma; başkalarının duygusal yükleri altında ezilmemek için kendine yer açmalısın. Kendini ruhsal olarak yenilemek için sessiz anlara ihtiyaç duyabilirsin, meditasyon veya doğa yürüyüşleri keyifli ve huzur verici olabilir. İçindeki iyimserliğe güven ve özgüvenle adımlarını at.