Şaban KARAKAYA
Şaban KARAKAYA
saban@giresungundem.com
ÇANDIR ÇÖPLÜK HAVASI VE KONAK AĞIRLANMASI
  • 0
  • 598
  • 08 Eylül 2020 Salı
  • +
  • -

Sevgili dostlar,
Değerli canlar,
Anadolu denilince akla ne gelir;
Yiğidin harman olduğu topraklar…
‘Harman’ denilince ne gelir;
Üretilen ürünlerin biriktirildiği alan..
Başka?
Cenazelerin kaldırıldığı,
Düğün törenlerinin yapıldığı tören alanlarıdır köyde harmanlar.
Efendim;
Düğünler, bölgeden-bölgeye farklılık taşır.
Folklorik yapıyı üretim biçimi belirlediği için coğrafi yapılara göre farklılıklar vardır…
Söz uzatmayalım;
Doğu Karadeniz bölgesinde yapılan düğünler ve oynana oyun şekli üç aşağı-beş yukarı birbirine benzeş figürler taşısa da; yinede küçük ayrılıklar ve farklılıklar bulunmaktadır..
Onun için bugünkü sohbetimizde Giresun köy düğünlerinin ortak bir payda merkezinde anlatacağım.
Hatta dünkü sohbetimizde belirttiğim gibi ‘çöplük’ türkülerimize ve düğünlerde oynadığımız halk oyunlarımızda anlatım biçimine dönüşüp ve adına ‘Çandır Karşılaması’ ve bazende zevke gelen oyuncuların davulcu ve zurnacıya; “çal bir Çandır çöplük havası zurnacı!” denilen;
“Konak Çıkma”
“Konak gelme.”
“Konak gitme.” (günümüzde unutulan) düğün geleneklerinden söz etmek istiyorum…
Ancak konuya girmeden önce bir üst paragrafta belirttiğim; ‘ ‘Konak çıkma ve konak gelme’ deyimine bir açıklık getirmek zorundayım..
Şöyle ki;
Sizlerde çok iyi bildiği gibi koskoca ‘konak’ yerinden hareket eder mi?
Etmez..
O halde nasıl oluyor da; “konak çıkıyor veya konak geliyor” diye bir deyim kullanılmış?
Hemen söyleyelim…
Bu dünyada oldum-olası yoksullar, varsıllara özenerek ve onları kendilerine ‘rol model’ alarak yaşamışlar, elde edemedikleri ve haslet duydukları şeyleri elde edemeyince ‘benzetme’ yaparak yaşamaya çalışmışlardır..
Yani “konak geliyor” ifadesi aslında “konuk geliyor” anlamında kullanılmaktadır…
Ve düğüne gelenleri ağırlamak için düğün evi yetmeyip ve hatta mahallede bulunan komşu evleri de yetmeyince düğüne gelen konuklar; Merek, Serenti veya eski bir mekanda da ağırlanmış olsa, oranın adı “Konak Evidir” (yani aslında Konuk Evidir)
Şimdi gel-gelelim ‘Konak Çıkma’ veya ‘Konak Gelme’ olayına..
Eskiden köy düğünleri davulsuz-zurnasız yapıldığı gibi Davullu Zurnalı ve kemençeli düğün yapanlar daha çok olurdu..
Zenginin düğünü zengine göre…
Yoksulda kendi düğününü, kendi ölçeğine göre yapılırdı…
Ancak ‘zengine öykünmekten de’ geri kalmazdı!
Ve yapılan düğünlere günler öncesinden konu-komşu çağrıldığı gibi, komşu köylerde çağrılırdı…
Düğüne gelecek olan komşu köyün bıçkın delikanlıları ve düğün eğlencesi sevenleri günler öncesinden hazırlıklarını yaparlar..
Düğüne giderken ‘kafayı çekecek’ olan kafadarlar bir arayı gelir.
Aralarında sözü dinlenen birisi ‘Eke’ (ekip başı) olarak seçerlerdi.
Ve düğün bitimine kadar bu seçilen ‘ekip başının’ sözünden asla dışarı çıkılmaz ve onun emirlerin harfiyen uygulanır ve dinlenir…
Ve ‘konak gitmede’ en önemli olayda; köyler arası rekabettir…
Yani; “düğüne konak giden filan köyün ‘konağı’ falanca köyün ‘konağından’ daha çok mermi yaktı.”
“Daha çok havai fişek attı”
“Daha çok sükse yaptı” dedirtmek için hazırlıklar yapılırdı..
Ve düğün günü öğlen veya ilkin üzeri ‘harmanda’ veya evin önünde ‘çöplükte’ davul-zurna ve kemençe çalmaya başlar..
Eğer hava soğuksa; ortaya bir meydan ve çoban ateşi yakılır.
Ve akşam karanlığından sonra ise komşu köylerden ‘konak gelenler’ tarlanın eteğinde yan-yana sıra olduktan sonra ‘nara atarak;
Havai fişeklerini gökyüzüne havalandırırdı!
Ve çakar-almaz tabancalarıyla -dolma mermilerini- yakarak düğüne geldiklerinin işaretini verirlerdi…
Tarlanın etiğinden gelen konuklara; ‘Konak çıkıyor’ derler.
Düğün evinin paralelinden gelenlere de:’Konak geliyor’ denirdi.
‘Konağın geldiğini’ gören davul-zurnacı ve ‘Sofracı’ ile birlikte gelen konuklarını ‘yol havası’ çalarak karşılamaya giderler…
Burada bir parantez açmak istiyorum (düğünlerde köylerden gelecek olan konuklara hizmet etmek için önceden bir kişi ‘sofracı’ olarak ayarlanırdı.)
Tarlanın eteğinden veya hangi yönden gelirse-gelsin; konuğunu karşılamaya giden ‘sofracı’nın sofrasının üzerinde’ ya haşlanmış bir sahan et veya tavuk vardır..
Tabi birde içkili düğünlerin olmazsa-olmazı; bir ufak rakı şişesi mutlaka olmalıdır..
Gelen konuklar, tarlanın ortasında karşılandıktan sonra Davul zurna eşliğinde birlikte çıkılır ‘oyun oynanan’ alana…
Oyun yerinde önceden bulunanlar, yeni gelenlere yer vermek için kenara çekilirler..
Yeni gelenler, kendilerini karşılayanlara selam verirler…
Ve bu selamlaşma seremonisi bittikten sonra da ‘konak gelenler’ davul-zurna eşliği içerisinde önce ‘Fingil (Kol bastı) oyununu oynamaya başlarlar..
Ardından da eski gelenlerle-yeni gelenler karşı karşıya geçip ve kollarını birbirlerine açarak (bu dostluğa ve konukseverliği kucak açmaktır) Ya; ‘Giresun Karşılaması’ oynarlar..
Ya da
Çandır Karşılaması oynayarak birbirlerine karışırlar..
Ve bazende oyuna doymayanlar davul-zurnacıya şöyle der;
“Çal gınnatacı bir Çandır-Çöplük havası da kendimize gelelim”
Özetleyerek sonlandıracak olursak;
Düğün evine gelen konuklar, komşu evlerine yerleştirildiği gibi eğer konukları yerleştirmeye ev kalmazsa eski bir ‘Serenti’ye’ (bazı yerlerde ‘Serender’ denir) ve ot Mereğine yerleştirilir gelen konuklar…
Ve burada işin en güzel yanı da şudur;
Gelen konukların konumu ve durumu nasıl olursa olsun bu yerleştirilen mekanlardan asla şikayetçi olmazlar…
Ve sözünü ettiğimiz bu ‘serenti ve merek’ mekanlarının düğün sırasındaki adı ise ‘konak evi’ olarak tabir edilir…
Vay be!
Koşullar ne kadar kötü olursa-olsun…
Geleneksel köy düğünleri ne kadar yoksulluk kokarsa koksun!
Yine de çok güzeldi diyebilirim…
Çünkü böylesi durumlarda olumsuz koşullar hesaba katılmaz…
Dostluk ve samimiyetin ölçülü hesap edilirdi…
Her neyse…
Söz uzayacağı kadar uzadı zaten…
Daha fazla uzatmayalım…
Daha doğrusu azımızın tadını daha fazla kaçırmayalım..
Hoş kalın,
Hoşça kalın,
Sağlıkla kalın.
Ve birde nerede yaşarsanız yaşayın…

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Son derece enerjik ve girişimci bir ruh hali içindesin. Bugün yeni başlangıçlar için ideal bir zaman. İleriye dönük hedeflerinle ilgili netleşmek, yaratıcı fikirlerini hayata geçirmek için harekete geçebilirsin. İletişim becerilerin güçlü; bu nedenle etrafındakilerle olan ilişkilerini derinleştirmek için harika bir fırsat var. Ancak fikirlerin konusunda ısrarcı olmaktan kaçınmana fayda var, açık fikirli ol ve başkalarının görüşlerine de kulak ver. İçsel motivasyonunun artmasıyla birlikte spor veya fiziksel aktivitelere yönelmek, enerjini doğru bir şekilde kullanmana yardımcı olacaktır. Sosyal çevrende ise sürpriz gelişmeler beklenebilir; yeni insanlarla tanışmak ve keyifli anılar biriktirmek için harika bir gün. Dikkatini yalnızca kendine değil, sevdiklerine de vermeyi unutma; bugün onlarla paylaşacağın anlar, ilişkilerinizi daha da pekiştirecek.

BOĞA BURCU YORUMU

Hayatın getirdiği sürprizlere karşı dikkatli olman gereken bir gün. İçsel huzurunu korumak, dingin bir zihinle ilerlemek için önemli. İş yerindeki ilişkilerin derinleşebilir, ortak projelerde veya işbirliklerinde yeni fırsatlar kendini gösterebilir. Aşk hayatında ise duygular derinleşiyor; samimi bir iletişim, ilişkini güçlendirecek. Hayallerin için cesur adımlar atmak isteyebilirsin, finansal konularda ise daha temkinli olman faydalı. Kendine ve çevrendekilere karşı nazik olmayı unutma, nazik jestler, pozitif enerjinin artmasını sağlayacak. Günün sonunda, huzur ve güven hissettiğin alanlara yönelmek seni mutlu edecek.

İKİZLER BURCU YORUMU

Zihin açıklığı ve iletişim becerilerinle dolu bir gün seni bekliyor. Sosyal ilişkilerinde samimi ve çekici bir üslup sergilemek, çevrendeki insanları etkilemeni sağlayacak. Yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir fırsat. Meraklı doğanla, yeni bilgiler edinmek isteyecek, düşündüğün fikirleri paylaşmak için sabırsızlanacaksın. Ancak, bu yoğun enerji içinde dikkatli olmalısın; bazı durumlarda söylenen sözlerin yanlış anlaşılma riski taşıyabilir. İş ortamında, karşılıklı anlayış ve iş birliği gerektiren konular ön plana çıkarken, fikirlerini açıkça ifade etme isteğin güçlü olacak. Anlık kararlar vermemeye özen göstermen iyi olabilir; derinlemesine düşünmek, daha sağlıklı sonuçlar almanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise, duygusal derinlikten kaçmak isteyebilir, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. İçsel huzurun için, biraz zaman ayırmayı unutmamalısın. Kendine dönmek, zihnini dinlendirmek anlamında faydalı olacak. Hayatın akışına güven ve açık fikirli kal; bu süreçte seni yönlendiren sezgilerine kulak ver.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal bağlar, bugün birçok açıdan ön planda olacak. Ailevi ilişkilerde derinleşme ve geçmişten gelen temaların yüzeye çıkması söz konusu. Kendini savunmasız hissedebilir, eski anılar arasında kaybolmuş bulabilirsin. Bu süreç, içsel barışını sağlamana yardımcı olacak. Duygusal zekanı kullanarak yakınlarınla olan iletişimini güçlendirme fırsatın var. Biraz yalnız kalmak, düşüncelerini toparlamak ve ruhunu dinlendirmek için faydalı olabilir. İş hayatında, üzerinde çalıştığın projelere daha fazla dikkat etmen gerekebilir. Dikkatini dağıtacak unsurlardan uzak durarak hedeflerine daha sağlam adımlarla ilerleyeceksin. Romantik ilişkilerde, partnerinle açık bir iletişim kurarak sorunları çözebilir, ilişkinizi daha sağlam temellere oturtabilirsin. Kendine zaman ayırmayı unutma; içsel huzurunu bulduğun an, etrafındaki her şey daha düzenli hale gelecektir.

ASLAN BURCU YORUMU

Güne enerjik bir başlangıç yapıyorsun. Yaratıcılığın tavan yapacak ve bu, projelerine yeni bir boyut katacak. Bugün dikkat çekici fikirler geliştirebilir, çevrendekiler üzerinde güçlü bir etki yaratabilirsin. Kendini ifade etme konusunda kararlı olmalısın; fikirlerin bu sıralar oldukça değerli. Sosyal ilişkilerinde de ön planda olabilirsin, sevgi dolu iletişimler seni bekliyor. Ancak sağlığına dikkat etmelisin; enerjini dengelemek için ufak molalar vermek iyi gelebilir. Karşılaştığın zorluklar, cesaretinle aşabileceğin engeller olacaktır. Kendine güven, hayallerine bir adım daha yaklaşabilirsin. Bugün toplum önünde yer alacak fırsatlar kapını çalabilir; bu fırsatları değerlendirmekten çekinme.

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün detaylara odaklanma ihtiyacın artabilir, bu da seni güçlü bir analiz yeteneği ile donatabilir. Günlük işlerini mükemmel bir şekilde tamamlama isteğin, seni daha verimli hale getirecek. Etrafta olan biteni dikkatle gözlemleyerek, hataları daha kolay fark edebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, eleştirel düşünme becerilerin seni öne çıkaracak. Sağlık konularına duyduğun ilgi, doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarını benimsemeni teşvik edebilir; yapıcı adımlar atmak için harika bir zaman. İletişimlerde ise, bazen aşırı titiz olmak ilişkilerde gerginlik yaratabilir. Empati göstererek, başkalarının duygularını anlamaya çalışmak, daha uyumlu bağlantılar oluşturmanı sağlayabilir. Kendi duygularına da dikkat etmelisin; içsel huzurunu sağlamak adına kendine zaman ayırmak, ruhsal dengeyi bulmana yardımcı olacaktır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Kendini yargılama ve başkalarıyla olan ilişkilerini gözden geçirme dönemindesin. Sosyal çevrende denge arayışın artmış ve bu, insanlarla olan etkileşimlerinde daha dikkatli olmanı sağlıyor. Hassas duyguların, başkalarının düşüncelerini ve hislerini önemsemeni sağlarken, kendi ihtiyaçlarını da göz ardı etmemelisin. İletişimde şeffaf olman, ilişkilere katlanabilirlik ve anlayış katacak. Yenilikçi fikirlere açık ol ve sıradan olmayan bir zihniyetle hareket et. Sanatsal veya yaratıcı bir projeye başlaman, kendini ifade etmenin harika bir yolu olabilir. Duygusal derinliğini çekimser bırakma, hislerini açıkça dile getirmek, ilişkilerinde yerinde bir adım atmanı sağlar. Kendine zaman ayırmayı unutma; dengeyi sağlamak adına içsel huzurunla bağlantı kurman önemli.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin ön plana çıkacağı bir dönemdesin. İçsel yolculuğun, kendini anlama ve yaralarından arınma fırsatı sunuyor. Gizli hislerini açığa çıkarma konusunda cesur olmalısın. İlişkilerde şeffaflık, güven inşa etmenin anahtarı. Karşılaştığın zorluklarda pes etmeme gücü, kararlılığınla birleştiğinde sana büyük kazançlar getirebilir. Sosyal çevrenle olan bağlarını gözden geçirip, güvenilir dostlarla vakit geçirmek sana iyi gelecek. Yaratıcılığın ve sezgilerin, sana yeni projelerde ilham verebilir. Bugün kendine ayıracağın zamanlar, ruhsal dinginlik kazandıracak. Korkularınla yüzleşmekten çekinme; kabullenme, yenilenmenin ilk adımıdır.

YAY BURCU YORUMU

Macera arayışında olduğun bir dönemdesin, yeni deneyimlere açık olmalısın. Farklı kültürler ve yerler keşfetmek, ruhunu besleyecek. Eğitimle ilgili fırsatlar karşına çıkabilir; yeni şeyler öğrenmek isteyeceksin. İletişim becerilerin güçlü olacak, insanlarla kurduğun bağlantılar derinleşebilir. Ancak dikkatli ol, belirsizliklere karşı dikkatli yaklaşman gerekebilir. İçsel sezgilerine güven, hislerin doğru yolu gösterir. Özgürlüğüne düşkünlüğün, bazen sorumlulukları unutmana neden olabilir, bu dengeyi sağlamak önemli. Aşk hayatında samimi ve dürüst olmak, ilişkinin derinleşmesine katkı sağlar. Sevdiklerinle vakit geçirerek mutluluğu artırabilirsin. Tüm bu dönemden alacağın dersler, seni daha olgun bir birey haline getirecek.

OĞLAK BURCU YORUMU

Bugün, kararlılığını ve disiplinini ön plana çıkaracak fırsatlarla karşılaşabilirsin. Yarım kalan projelerine odaklanmak için mükemmel bir zaman; bu süreçte, sabrını ve azmini sergileyebilirsin. Sosyal çevrendeki insanlar senin kararlılığına hayranlık duyacaklar ve bu, başkalarına ilham verme potansiyelin olduğunu gösteriyor. Kendi iç motivasyonun, hedeflerine ulaşmak için gereken gücü sağlarken, ikili ilişkilerde daha dikkatli olman önem taşıyor. Sevgi dolu bir yaklaşım, dolaylı olarak sana da yansıyacak. Duygusal ilişkilerinde geçmişte yaşanan zorlukları geride bırakmak ve yeni bir başlangıç yapmak için doğru bir zaman. İş hayatında, liderlik özelliklerini sergileme fırsatını iyi değerlendir; başkalarına rehberlik etmeye hazır olmalısın. Sağlık ve ruh halin üzerinde durmak, günün akışını olumlu yönde etkileyecek. Kendine zaman ayırmayı unutma; ruhsal anlamda denge sağlamak, seni daha güçlü kılacaktır.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön plana çıkıyor. Akışın dışına çıkarak sıradışı düşünceler geliştirebilirsin. Var olan düzenini sorgulayarak, yeni yollar keşfetme isteğin artacak. Bireysel özgürlüğüne verdiğin önem, başkalarıyla olan ilişkilerinde farklı dinamikler yaratacak. Zihin açıklığın sayesinde, çözümler bulmakta ve isteklerini ifade etmekte daha başarılı olacaksın. Sosyal çevrenden alacağın destek, seni daha da cesaretlendirecek. Yenilikçi projelere adım atmak için harika bir gün; cesaretini topla ve adım at! Unutma, hayal gücün seni ileriye taşıyacak.

BALIK BURCU YORUMU

Duyguların ön planda olacağı bir gün. İçsel dünyana dönebilir, sezgilerini daha yoğun bir şekilde hissedebilirsin. Karşılıklı ilişkilerde empati yeteneğin artacak; bu da başkalarıyla olan bağlarını güçlendirebilir. Sanatsal ve yaratıcı faaliyetler yoluyla kendini ifade etme isteği uyanabilir. Aynı zamanda, içsel huzur arayışın seni meditasyon veya doğa yürüyüşlerine yönlendirebilir. Ancak, gerçeklerden kaçma eğiliminde olabilirsin; bu yüzden net düşünmeye özen göster. Aniden ortaya çıkan olaylar karşısında duygusal tepkiler verebilirsin, bu yüzden yatıştırıcı etkinlikler bulmalısın. Hayal gücünü kullanarak projeler geliştirmen, yeni bakış açıları kazanmanı sağlayabilir. Sana iyi gelecek ortamlarda bulunmaya dikkat et. Sonuç olarak, duygu ve sezgi denizinde yol almak için cesur ve kararlı olmalısın.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM