Şaban KARAKAYA
Şaban KARAKAYA
saban@giresungundem.com
BU SOHBETİMİZ GİRESUN’A ÖZGÜDÜR AYNI ZAMANDA MUTFAK KÜLTÜRÜDÜR
  • 0
  • 356
  • 13 Nisan 2020 Pazartesi
  • +
  • -

Sevgili dostlar,
Değerli canlar,

Üst başlıkta da belirttiğim gibi..
Bugünkü sohbetimiz Giresun’a özgü olacak…
Ve doğanın bize bağışladığı bitkisel zenginlikleri anlatırken, öte yandan haliyle mahalli ‘mutfak kültürümüz’ de öne çıkacak..

Sevgili dostlarım;
Bilenler zaten biliyor…

Ben, kökeni Giresun olup, ancak gurbette doğup, gurbette büyüyen genç nesillerde bilsin diye böyle bir konu seçmeyi düşündüm..

Tabi aynı zamanda -koşulları gereği doğduğu ilden uzak kalan- Giresunlular da bir kez daha anımsasın istedim..

“Peki, şimdi durup-dururken bu da nereden aklına geldi?” diye düşünenleriniz varsa, hemen onuda yanıtlayayım;

“Üç haftaya yakın bir zamandır dışarı çıkamayıp ve salt evde hapis kaldığım yetmiyormuş gibi, beton yığınlarından dışarıya bahar gelip-gelmediğini göremediğimden”

“Korana virüsünün” bizleri sorgusuz-sualsiz,istek dışı evlerimize hapis ettiğinden…

En önemlisi de; büyük sanayi kentlerinde yaşayanların ‘sokağa çıkma yasağı’ yüzünden ve başta ekmek olmak üzere gündelik beslenmelerinin piyasadan elini-eteğini çekip ‘gıda seferberliği’ yaşadıklarını televizyonlardan izleyince, birdenbire aklıma bizim yörede yetişen ‘mutfak bitkileri’ geliverdi…

Örneğin;
Alın size yöremizin dört-bir yanında yetişen ‘Kaldirik’ bitkisi;
İster turşusunu yapın, isterseniz taze taze tüketin.
İster kızartmasını, isterseniz mücverini yapıverin…

Örneğin;
Şimdi tarla ve bahçelerde ‘sakarca’ öylesine güzel çiçek açmıştır ve öylesine tazedir ki;
İster bol yumurtayla kızartmasını yapın, isterseniz kavurma veya mücverini yapın…
Tercih sizin..

Şimdi güneş almayan ve toprağın -bahar sıcaklığı ile- Isırganlar öylesine yemyeşil ve öylesine taptazedir ki;
Pişirip ezmesini yaptıktan sonra sıcak-sıcak tüketin, isterseniz; soğuttuktan sonra üzerine kaymaklı süt dökün mısır ekmeği ile yiyin…

Ve;
Şu sıralar bahçe kenarlarında ‘mendekler’ öylesine boy atmış ve öylesine yeşerip yeşermiştir ki; mısır yarması ve ala fasulyeyle pişirilen çorbasının tadına doyum olmaz..

Aaaahh ah!
Yöremizde yetişen bitkisel zenginliklerin hangi birisine sayayım kardeşim?

Bundan bir aya yakın zamanda -kaldirik familyasından- (yöre tabiriyle) ‘Kabalak’ denilen bitkilerde yetişip adam boyu olacak…

Kur turşusunu; ister taze taze kavurarak sıcak sıcak ye…
İstersen soğuk soğuk, serin serin ye…
İkisinin de ayrı ayrı bir güzelliği ve tadı var…

Daha çok yaylalarda ve yüksek rakımlarda yetişin Ezeltere bitkisini de sakın unuttuğumu sanmayın…
Bunun da kendi özgü bir damak tadı vardır…
Örneğin;
Bol sarımsaklı ve manda yoğurdu ile yapılan ‘cacığın’ tadına doyum olmaz…

Mademki yayla bitkilerinden örnek verdik…
O zaman yayla çayırlarında yetişen ve çorbasını yaptığımız (yöre diliyle adına) ‘Gücüktene’ dediğimiz bitkiyi de unutmayalım.

Yaya denilince daha çok nemli alanlarda yetişen ‘evelekleri’ hiç unutur muyum?

En ufak bir çisede, başını toprağın üzerine çıkaran o bembeyaz ‘Evelekleri’ (bir başka ifadeyle yayla mantarı) unutursam eğer, o zaman ‘yaylanın’ bir anlamı, tadı-tuzu olmaz ki!

Bak; ‘Evelek ve mantar’ deyince birdenbire aklıma ormanlarda ve bahçelerde yetişen ‘acı mantarlar’ geliverdi..
Bahçe mantarları (Tavuk mantarı da denir) o sapsarı et tadında olan mantarlarla yine gerektiğinde çiğ-çiğ yenen sapsarı ‘Geyik mantarlarını’ da anımsadım..

Doğanın bizlere bağışladığı ‘mutfak bitkileri’ bu kadarla sınırlı değil…
Daha ‘çalı çileğinin’ taze yapraklarından çorbasını yaptığımız bitki yaprakları da var…

Daha taze ve yemyeşil üzüm yaprağı toplayacağız zeytinyağlı dolma yapmak için taze üzüm yapraklarının da mutfağımızda bir yeri olduğunu söylemeliyim..

Daha sayayım mı?
“Yeter bu kadar” dediğinizi duyar gibiyim…
İyi o zaman…
“Yeter” diyorsanız,yeter!
Bende yoruldum zaten…

Şimdi efendim..
Özetin özeti:
Bu sözünü ettiğimiz ve bizim yöremize ait ‘mutfak bitkileri’ hiçbir tarımsal çalışma yapmadan, doğanın bizlere bedavadan bağış yaptığı bitkilerdir…

İster kendi bağınız-bahçenizden toplayın, ister komşunuzun bağ ve bahçesinden ‘izin’ alarak toplayın kimseler laf etmez…

Ancak, şehir merkezinde oturanlar, bu ‘mutfak bitkilerini’ toplama şansları olmadığı için,yöre halkı satmak için çarşıya getirdikleri bu ürünleri parayla satın alırlar…

Yani demem o ki;
Köylerde bedavadır..

Ha, unutmadan şunu da söyleyeyim;
Doğadan toplanın bu ‘mutfak bitkileri’ köylerde bedava olmasına bedavadır ama…
Beş yıldızlı,altı yıldızlı otellerde(en azından şu sıralar )en revaçta mutfak yemekleridir bunlar…
Şimdi düşünüyorum da;
Bu mutfak kültürüne yabancı olmayan gurbetti ki Giresunlular; bu sözünü ettiğim doğal ürünlerin yemeklerini özlüyorlar mı acaba?

Veya da (parayla da olsa) bulundukları yerlerde, yaşadıkları kentlerde bu yöre bitkilerini satın alıp, özlemlerini giderebiliyorlar mı dersiniz?

Ve son söz;
Eğer (memur ve öğrenci göçü hariç) ilimizden son otuz-kırk yıldır akın akın büyük şehirlere göç eden yöre halkımızın;

Herkes yaşadığı yörede istihdam edilseydi…
Örneğin (tıpkı Bağ-Kurlular) gibi toprağının üzerinde çalışmak isteyen köylülerinde -geleceğe dair) bir güvencesi olup, korkusu olmasaydı…
ve çocuklarını okuttukları okulların kapılarına kilit vurulmasaydı;

Acaba yöre köylüleri yinede topraklarını terk edip, o taş yığını kentlere göç eder miydi?
İnanın ben en çok bunu merak ediyorum…
Ve bu duygularla da sözü sizlere bırakıyorum…

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU

Bugün enerjin yüksek, ancak bu enerjiyi doğru yönlendirmek önemli. Aklındaki projelere odaklanabilir ve cesur adımlar atabilirsin. İletişim kurmak istediğin kişilerle, kendini ifade etme konusunda şanslısın. Duygusal ilişkilerde biraz daha dikkatli olmalı, ani çıkışlardan kaçınmalısın. Bir arkadaşınla geçmişte yaşanan bir sorunu çözme fırsatı doğabilir. Sağlık konularına dikkat etmelisin; bedenine özen göstererek, zihinsel ve fiziksel dengenin önemini unutma. Yeni başlangıçlar için ilham dolu bir gün. Kendi isteklerin ve hedeflerin doğrultusunda cesurca hamle yap. Başarılar seninle olsun!

BOĞA BURCU YORUMU

Hayatın getirdiği sürprizlere karşı dikkatli olman gereken bir gün. İçsel huzurunu korumak, dingin bir zihinle ilerlemek için önemli. İş yerindeki ilişkilerin derinleşebilir, ortak projelerde veya işbirliklerinde yeni fırsatlar kendini gösterebilir. Aşk hayatında ise duygular derinleşiyor; samimi bir iletişim, ilişkini güçlendirecek. Hayallerin için cesur adımlar atmak isteyebilirsin, finansal konularda ise daha temkinli olman faydalı. Kendine ve çevrendekilere karşı nazik olmayı unutma, nazik jestler, pozitif enerjinin artmasını sağlayacak. Günün sonunda, huzur ve güven hissettiğin alanlara yönelmek seni mutlu edecek.

İKİZLER BURCU YORUMU

Zihin açıklığı ve iletişim becerilerinle dolu bir gün seni bekliyor. Sosyal ilişkilerinde samimi ve çekici bir üslup sergilemek, çevrendeki insanları etkilemeni sağlayacak. Yeni bağlantılar kurmak ve eski dostlarla bir araya gelmek için harika bir fırsat. Meraklı doğanla, yeni bilgiler edinmek isteyecek, düşündüğün fikirleri paylaşmak için sabırsızlanacaksın. Ancak, bu yoğun enerji içinde dikkatli olmalısın; bazı durumlarda söylenen sözlerin yanlış anlaşılma riski taşıyabilir. İş ortamında, karşılıklı anlayış ve iş birliği gerektiren konular ön plana çıkarken, fikirlerini açıkça ifade etme isteğin güçlü olacak. Anlık kararlar vermemeye özen göstermen iyi olabilir; derinlemesine düşünmek, daha sağlıklı sonuçlar almanı sağlayacak. Kişisel ilişkilerde ise, duygusal derinlikten kaçmak isteyebilir, yüzeyde kalmayı tercih edebilirsin. İçsel huzurun için, biraz zaman ayırmayı unutmamalısın. Kendine dönmek, zihnini dinlendirmek anlamında faydalı olacak. Hayatın akışına güven ve açık fikirli kal; bu süreçte seni yönlendiren sezgilerine kulak ver.

YENGEÇ BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve içsel huzur arayışında bir dönemdesin. Aile bağların ve sevdiklerinle olan ilişkilerin bu süreçte ön plana çıkıyor. Duygusal olarak kendini koruma içgüdünün güçlü olacağı bir zaman dilimindesin; bu yüzden başkalarının beklentilerine karşı kendi ihtiyaçlarını önceliklendirmen önemli. Yaşam alanında düzen sağlamaya çalışabilir, huzurlu bir ortam oluşturmanın yollarını arayabilirsin. Bugün, duygu ve sezgilerinle hareket etmek, karşına çıkan fırsatları değerlendirmek için faydalı olacak. İletişimde daha açık ve samimi olman, ilişkilerini güzelleştirirken manevi olarak da tatmin olmanı sağlayabilir. Unutma, kendi iç huzurunu bulduğunda çevrendekilere de daha iyi bir destek olabilirsin. Duygusal derinliğini besleyecek aktiviteler ve sosyalleşme fırsatları yaşanabilir, bu yüzden kalbine kulak ver.

ASLAN BURCU YORUMU

Bugün, yaratıcılığınızın ve içsel enerjinizin zirveye ulaştığı bir gün. Kendinizi ifade etme arzusuyla dolusunuz, bu da sosyal ortamlarda dikkat çekmenizi sağlayabilir. Özgüveniniz artarken, liderlik vasıflarınız öne çıkıyor, bu durum çevrenizdekiler üzerinde pozitif bir etki yaratabilir. Ancak, aşırı benmerkezcilikten kaçınmak önemli; dinlemeyi ve başkalarının görüşlerine değer vermeyi unutmayın. Romantik ilişkilerde ise tutkunuzu ve duygularınızı açıkça ifade etmek için cesur adımlar atmaya hazır olun. Sürprizlere ve yeni fırsatlara açık olmak, ilişkinizi canlandırabilir ve heyecan katabilir. Sağlığınıza da özen göstermeyi ihmal etmeyin; enerjinizin yüksek olduğu bu dönemde bedeninize iyi bakmak, sizi daha da güçlendirebilir. Kısacası, bugün hem içsel hem dışsal dünyanızda parlama zamanı!

BAŞAK BURCU YORUMU

Bugün detaylara odaklanma ihtiyacın artabilir, bu da seni güçlü bir analiz yeteneği ile donatabilir. Günlük işlerini mükemmel bir şekilde tamamlama isteğin, seni daha verimli hale getirecek. Etrafta olan biteni dikkatle gözlemleyerek, hataları daha kolay fark edebilirsin. Eğer bir proje üzerinde çalışıyorsan, eleştirel düşünme becerilerin seni öne çıkaracak. Sağlık konularına duyduğun ilgi, doğru beslenme ve egzersiz alışkanlıklarını benimsemeni teşvik edebilir; yapıcı adımlar atmak için harika bir zaman. İletişimlerde ise, bazen aşırı titiz olmak ilişkilerde gerginlik yaratabilir. Empati göstererek, başkalarının duygularını anlamaya çalışmak, daha uyumlu bağlantılar oluşturmanı sağlayabilir. Kendi duygularına da dikkat etmelisin; içsel huzurunu sağlamak adına kendine zaman ayırmak, ruhsal dengeyi bulmana yardımcı olacaktır.

TERAZİ BURCU YORUMU

Dengede kalmak, içsel huzuru bulmak için harika bir gün. İletişim kurma becerilerinizi ön plana çıkartmak, karşılıklı anlayışı artırmak için etkili olabilir. Sosyal ilişkilerde uyum sağlama arzusu güçleniyor. Bu dönemde çevrenizdeki insanlarla olan etkileşimleriniz son derece tatmin edici olabilir. Sanatsal duyarlılığınız ön plana çıkacak; bu nedenle yaratıcılığınızı ifade etmek için fırsatlar doğabilir. Bazı küçük anlaşmazlıklar gündeme gelebilir, ancak bunları diplomasi ile çözebileceksiniz. Kendi ihtiyaçlarınıza dikkat etmeyi unutmayın, zira başkalarını mutlu etmek kadar kendinizi de önemsemelisiniz. İş veya eğlence amaçlı seyahatler planlamak için uygun bir zaman dilimi. Yeniliklere açık olmalı, fırsatları değerlendirmekten çekinmemelisiniz. Kendinizi ifade etme biçiminiz, başkalarının gözünde daha fazla ilgi görmenizi sağlayacak. Özgüveninizin arttığı bu zamanı iyi değerlendirin, zira yeni başlangıçlar için kapılar aralanıyor.

AKREP BURCU YORUMU

Duygusal derinlikler ve sezgisel anlayış, bugün içsel yolculuğun en önemli bileşenleri olacak. Yeniliklere açıklık, özellikle ilişkilerde tatmin edici dönüşümlere kapı aralayabilir. İçsel bir çatışma hissi, net bir yön bulmanızı zorlaştırabilir; ancak, bu sancılı süreç, gerçek özünüzle yüzleşmenizi sağlıyor. Başkalarının hislerine karşı duyarlılığınız, onları destekleme isteğinizi artıracak. Sağlık konusunda, bedeninize daha fazla özen göstermek, enerji seviyelerinizi artırabilir; küçük egzersizler ve rahatlamalar yararlı olacaktır. İş hayatında ise gizli düşmanlıklar veya çekişmelerin farkına varmak, sizi stratejik bir konumda tutabilir. Bugün, sezgisel gücünüzle birleştirerek çevrenizle olan ilişkilerinizi yeniden değerlendirmek için mükemmel bir fırsat.

YAY BURCU YORUMU

Bugün, keşfetme arzusunun doruk noktalarına ulaştığı bir gün. Herhangi bir macera, farklı bir deneyim edinme isteği içindesin. Sosyal çevrendeki insanlarla olan etkileşimlerin heyecan verici gelişmelere yol açabilir. Kendini ifade etme konusunda cesur davranmalısın; düşündüğün düşünceleri paylaşmaktan çekinme. Yeni bilgi ve deneyimlere açık olman, seni kişisel gelişiminde ileri taşıyabilir.Aşk hayatında spontane hareketler, ilişkinizi canlandırabilir. Partnerinle yapılacak sürpriz bir plan, ilişkinizdeki heyecanı artırabilir. Eğer yalnızsan, ilginç biriyle tanışma ihtimalin var. Bu yeni karşılaşma, sizin için farklı bir kapı açabilir.İş hayatında, sıra dışı fikirlerin ön plana çıkabilir. Yenilikçi yaklaşımlarınla dikkatleri üzerine çekebilirsin. Ancak, aceleci davranmamalı ve kararlarını düşünerek vermelisin. Uzun vadeli hedeflerini göz önünde bulundurarak adım atman önem taşıyor.Sağlığın konusunda ise, stres seviyeni kontrol altında tutmak günün anahtarı. Meditasyon veya dışarıda zaman geçirme gibi yöntemlerle zihnini rahatlatmayı unutma. Doğayla olan bağın, içsel huzurunu bulmana yardımcı olacaktır.

OĞLAK BURCU YORUMU

Sorumlu ve kararlı duruşun, çevrendekilere güven veriyor. Bugün, iş yerinde veya sosyal çevrende liderlik özelliklerin ön planda. Planlarını uygulamak veya yeni projelere adım atmak için uygun bir zaman. Ancak, acele etmemek ve her ayrıntıyı göz önünde bulundurmak son derece önemli. Duygusal olarak, içsel bir huzur arayışında olabilirsin; belki de yalnız kalmak ve düşünmek isteyeceksin. İlişkilerde açık iletişim, malzemelerin kalitesini artırır. Ayrıca, finansal konulara dair dikkatli olman gereken bir dönemdesin. Birikim yapmanın ve tasarruf etmenin değerini anımsamalısın. Sağlığına özen göstermek, enerjini artıracak ve motivasyonunu yükseltecek. Yıldızlar, sabırlı olmanın ve istikrarlı bir yön izlediğinin altını çiziyor.

KOVA BURCU YORUMU

Bugün, yenilikçilik ve özgürlük arayışın ön plana çıkıyor. Akışın dışına çıkarak sıradışı düşünceler geliştirebilirsin. Var olan düzenini sorgulayarak, yeni yollar keşfetme isteğin artacak. Bireysel özgürlüğüne verdiğin önem, başkalarıyla olan ilişkilerinde farklı dinamikler yaratacak. Zihin açıklığın sayesinde, çözümler bulmakta ve isteklerini ifade etmekte daha başarılı olacaksın. Sosyal çevrenden alacağın destek, seni daha da cesaretlendirecek. Yenilikçi projelere adım atmak için harika bir gün; cesaretini topla ve adım at! Unutma, hayal gücün seni ileriye taşıyacak.

BALIK BURCU YORUMU

Duygusal derinliklerin su yüzüne çıkacağı bir gün. İç dünyanda var olan sanatsal yeteneklerin, yaratıcılığını besleyecek ve ilham kaynağı olacaktır. Bu durum, kişisel projelerine veya hobilerine yönelmeni sağlayabilir. Empati yeteneğinin yüksek olduğu bu dönemde, sevdiklerinle duygusal bağların güçlenecek. Anlayış ve destek arayışında olanlara el uzatmak, içsel huzurunu artırabilir. Ayrıca, manevi konularla ilgili derin düşüncelere dalacak, ruhsal deneyimlere açık olacaksın. Biraz yalnız kalmak, içsel yolculuğunu derinleştirmek için fırsat yaratabilir. Hayal gücünün ve sezgilerinin yüksek olduğu bu dönemde, beklenmedik sürprizlerle karşılaşma ihtimalin var. Kendine güven, iç sesine kulak ver ve duygusal dengeyi bulmaya çalış.

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM