-Avuçiçi kadar bir ülke: Kosta Rika-
Ben bugün, dünyada aptallıklarından ders alıp, son 10 yıldır dünyanın en mutlu ülkesi sıralamasında hep birinci veya ikinci olan ülkenin Kosta Rika olduğunu öğrendim.
Şöyle ki; Önceleri sömürge iken, bağımsız olunca kendini şaşırmış. Komşularıyla ya da ülke içinde etnik ayrımcılık yüzünden bol bol savaşmış. Tam 150 yıl sonra akılları başlarına gelmiş. Ama bu arada iki darbe, kavga, kaos, komşularla ilişkilerde dengesizlik, halkta huzursuzluk, adaletsizlik, adam kayırma gibi, mutluluk endeksini düşüren ne varsa hepsini yaşamışlar. Konya ve Afyonkarahisar’ı birleştirin, o kadar yüzölçümleri. Nüfus 5 milyon. Sadece savaş ve sorunları değil, 112 de aktif yanardağları var!
Mucize değişimin ilk adımları 50 sene önce atılıyor. Demokrasi ile yönetilen bu ülkede başa gelen bir adam, “bir dakika ya, biz manyak mıyız”sorusunu sorup, yetkilerini akıllı canlılar olduklarını ispatlamak için kullanıyor. Ne mi yapıyor?
-Yasama, yürütme ve yargının asla bir daha değiştirilemeyecek şekilde ayrılmasını ve öyle kalmasını sağlayan kanunlar çıkarıyor.
-Dışişleri Bakanlığı’nın girişine kocaman bir yazı astırıyor;”Bu ülkede kuvvetler ayrılığı kesin bir şekilde uygulanmaktadır.”
-Sonra da komşularına ve bütün dünya ülkelerine bir konuşma yapıyor: “Arkadaşlar siz birbirinizi yiyin, kavga edin. Ben kapılarımı huzursuzluğa kapatıyorum, benden uzak olun. Sadece ticarette size muhatap olurum.”
-Akabinde bakanlarına “getirin bakalım bütçelerinizi, nerelere neler harcıyoruz” diyor.
-Ooo silahlı kuvvetlere ne kadar para harcıyormuşuz. Savaş yok, komşuların işine karışmak yok. O halde orduya da gerek yok, kaldırıyorum diyor.
-Dediğini de yapıyor. 50 yıldır kimsenin işine karışmıyor.
Bu tutumu ile de 1987’de Nobel Barış Ödülü alıyor.
Daha sonra iki adam parti kuruyor. Tüzükleri mutluluk üzerine olduğu için adı da Mutluluk Partisi oluyor.
Seçiliyorlar. Biri Başbakan, diğeri Millî Eğitim bakanı oluyor.
Mutlu olmak için ne mi yapıyorlar?
-Okullarda derslerin çoğu doğada yapılıyor. Çocuklar matematiği ağaç, çiçek sayarak öğreniyor. -İlkokuldan mezun olabilmenin bir şartı da beş yılda dikilmesi gereken ağaç kotasını tutturmak. -Finlandiya eğitim bakanı sık sık bu ülkeyi ziyaret edip feyz alıyor. (Biz Finlandiya’nın başarısını biliyor fakat esin kaynağını bilmiyoruz.)
-Yazılı ve görsel medyayı halkı aydınlatmak için kullanıyorlar.
-Aydınlar ücretsiz seminerler veriyor halkı aydınlatmak için.
-Orduyu lağvettikten sonra beş üniversite kuruyorlar, oradan gelen kaynakla.
-Halk doğuda, batıda ve kuzeyde başka diller konuşuyor. Üniversite mezunu her genç ise çok iyi derece İngilizce biliyor. Kimse kimsenin dilinin kaba ya da üstün olduğuyla uğraşmıyor.
-Doğa mutlak korunuyor. Ağaç kesmek, gecekondu, avm yapmak kesinlikle yasak.
-Evlenmek mi istiyorsunuz; 6 haftalık kursa gitmek zorundasınız. Geçemediniz, yine gideceksiniz.
-Anne-baba olmak mı istiyorsunuz, yine kurs. Çocuğunuzu içgüdülerinizle değil, bilinçli eğiteceksiniz.
-O kadar küçük bir ülke ki, dünyanın sadece binde 3’ü. Ama doğa ve canlı çeşitliliğinde kara parçası çok daha büyük olan ülkelerden çok daha önde. Dünyadaki bütün canlı çeşitliliğinin % 6’sı bu ülkede. 850 kuş çeşidi, 1200 orkide, 600 kelebek çeşidi vs.
Gelinen noktada;
– Halkın geliri, Avrupa halklarının 1/4’ü olmasına rağmen dünyanın en mutlu ülkeleri sıralamasında son 10 yıldır 1. veya 2. oluyorlar.
– Kişi başı ortlama yaşam süresi 79.2 ile çoğu gelişmiş ülkeyi geride bırakıyorlar.
-Ordu yok, kavga yok, silâh yok.
– Halk adalete sonsuz güveniyor, kanunlar harfiyen uygulanıyor.
-Basın özgürlüğünde 2017 yılında 180 ülke içinde 6. sırada yer aldı.
-Dünyanın 2.muz üreticisi, ananas ve kahve de önemli yer tutuyor.
-O beş üniversiteden mezun gençlerin dijital ürünler tasarlayıp satarak ülke ekonomisine katkıları da tüm ekonominin % 24’ü.
50 yıl önce sordukları “biz manyak mıyız” sorusunu “değiliz” diye cevaplamış bir halk.
Öyle topraklarından petrol falan da çıkmıyor. Yeraltı kaynaklarından elde ettikleri bir enerjileri yok. Onlar da yenilenebilir enerji kullanıyorlar. Rüzgâr, güneş, su tüm enerji ihtiyacının tamamını karşılıyor. 2021’de bağımsızlıklarının 200. yılını kutlayacaklar ya muhteşem bir hedefleri var; karayolunda fosil (yakıtlı) araçları tamamen bitirmek.
*Komşuları Nikaragua, Panama iç işlerinde birbirini yiyen ülkeler. Bir tarafları da Karayip, Pasifik Okyanusu. Huzur içinde yaşayıp, saygıyla anılıyorlar. Orta Amerika’nın İsviçresi olarak anılan ülke, aslında oradan daha üstün. Çünkü İsviçre, kara para aklama, rüşvet vs. pis işler için kötülerin sığınağı olarak kullanılıyor. Oysa ki KOSTA RİKA,”yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesiyle kuşların, çiçeklerin sığındığı bir ülke. Selâmı bile, “PURA VIDA (saf yaşam)”.
-Kosta Rika’nın bu özelliklerini anlatan hiç bir Türkçe kaynak yok!
-Kim bilir, belki bir gün biz de “manyak mıyız” sorusunu sorar, doğru cevabı buluruz.
Enerjin yüksek, içsel motivasyonun seni harekete geçirmek için hazır. Bugün, hedeflerine ulaşmak için atılımlar yapma isteği içerisindesin; risk almaktan korkma, çünkü doğru zamanlama senin yanında. İlişkilerde ise cesur adımlar atabilirsin, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirme fırsatını yakala. Sağlığına dikkat et, fazla enerjiyi dışa vururken dinlenmeyi ihmal etmemelisin. Her şeyin hızlı gelişmesi, biraz sabırsızlık yaratabilir; bu yüzden akışta kalmayı öğrenmelisin. İyi değerlendirilirse, bu dönem yaratıcılığını artırabilecek pek çok fırsat barındırıyor. Hızla ilerlerken, içsel sesine de dikkat et.
Güçlü ve kararlı enerjilerle dolu bir gün seni bekliyor. İhtiyaçlarını, isteklerini net bir şekilde belirlemek önemli. Maddi meseleler konusunda daha fazla dikkat ve özen göstermen gereken bir dönemdesin. Kendini güvende hissetmek için sabırlı olmalısın; acele kararlar almak yerine, her adımını düşünerek at. Sosyal ilişkilerde ise, arkadaşlarınla olan bağlarını güçlendirirken, içtenlikle paylaşımda bulunmanın faydasını göreceksin. Farklı bakış açıları, senin kişisel gelişimine katkı sağlayacak. Ayrıca, doğaya olan bağlılığını hissetmek, ruhunun beslenmesine yardımcı olacak; bu nedenle, açık havada zaman geçirmeyi ihmal etme. Unutma, içsel huzur ve dengeyi sağlaman, sana başarıyı getirecek.
Bugün iletişim becerilerin öne çıkıyor. Farklı insanlarla etkileşimde bulunmak, fikir alışverişleri yapmak, sosyal çevreni genişletmek için harika bir zaman. Zihnindeki düşünceleri açığa çıkarmaktan korkma; bu, başkalarının ilgisini çekmene yardımcı olacak. Ancak dikkatini dağıtan unsurlara kapılmamakta fayda var; geçmişteki sorunları düşünmek yerine, anın tadını çıkar. Kısa yolculuklar veya yeni keşifler de ufkunu açabilir, bu nedenle spontane tatil planları yapmaktan çekinme. Aşk hayatında ise iletişim, belirsizliği ortadan kaldırabilir. Duygularını açıkça ifade etmek, partnerinle arandaki bağı güçlendirecektir. Yaratıcılığını beslemek için hobi ve sanatla ilgilenmeyi unutma; bu süreç kendini daha iyi hissetmene katkıda bulunacak. Unutma ki, başkalarına ne kadar açık olursan, o kadar güç kazanacaksın.
Duygusal derinliklerin ön planda olduğu bir gün seni bekliyor. Ailevi ilişkilerine ve dostluk bağlarına odaklanma zamanı. Geçmişin izleri, senin için anlamlı hale gelebilir. İçsel dünyanda bazı değişimler yaşayabilirsin. Kalbini dinle ve sezgilerine güven; hislerin seni doğru yolda yönlendirecek. Rahat bir ortamda bulunmak, huzur bulmanı sağlarken, sevdiklerinle olan paylaşımların duygusal zenginliğini artıracak. Bugün, kendini ifade etme ve hislerini açma konusunda cesur olmalısın. Ayrıca, sağlığına dikkat etmelisin; mental ve fiziksel olarak kendine iyi bakmayı unutma. Sürpriz bir gelişme, seni yeni bir bakış açısına yönlendirebilir.
Cesaretin ve yaratıcılığın ön planda. Bugün, içinde bulunduğun durumlarda liderlik özelliklerin gözlemlenecek ve bu sayede çevrendekiler üzerinde etkili olacaksın. Kendine olan güvenin artacak; bu, potansiyelini açığa çıkarman için fırsatlar yaratabilir. Sosyal ortamlarda daha fazla yer alacağın bir gün. İkna kabiliyetin yüksek, fikirlerini başkalarına aktarırken kararlılık göstereceksin. Ancak, fazla kibirli olmaktan kaçınmalısın; bu, ilişkilerini zedeleyebilir. Kalbindeki tutkulara odaklan ve duygularını açıkça ifade et. Aşk hayatında ise göz alıcı anlar seni bekliyor; bu anları değerlendirip hissettiğin yoğunluğu paylaşmak, bağlarını güçlendirebilir. Dikkatini dağıtan şeylerden uzaklaşarak, önemli konulara yoğunlaşmak seni başarıya taşımakta büyük rol oynayacak. Kendi iç dünyana dönüp, kendini keşfetmek için bir kaç dakika ayırmayı unutma. Bu, seni daha aydınlık ve güçlü bir yolculuğa çıkartabilir.
Detaylara olan düşkünlüğün, iş ve günlük yaşamındaki dengeyi sağlamana yardımcı olacak. Çevrendeki insanlarla iletişimin daha sıcak ve uyumlu hale gelebilir. Yaratıcı çözümler bulma becerin sayesinde zorlu görevleri kolaylıkla aşabilirsin. Sağlık konularında kendine dikkat etmelisin; bedenine gereken özeni gösterme zamanı. Kendini yenilemek ve stres atmak için doğada vakit geçirmek, zihninin tazelenmesine katkı sağlayacaktır. İlişkilerde empati kurmak, karşındakileri daha iyi anlamanı sağlayacak. Güçlü sezgilerin, sana doğru yönelmen gereken yolları gösterecek. Rutinlerden kaçınmamak, güvenli bir alan yaratmana yardımcı olabilir. İçsel huzuru bulmak ve zihnindeki karmaşayı atmak için meditasyon ya da derin nefes egzersizleri faydalı olacaktır. Tavsiyelerini dinle ancak kendi iç sesine de güven. Harcamalarına dikkat et, bütçeni aşan ihtiyaçlardan kaçınmak, ilerleyen günlerde finansal istikrarını korumana yardımcı olacak.
İlişkilerde uyum ve denge arayışı belirginleşiyor. Bugün, sevdiklerinle olan iletişimini güçlendirmek için güzel fırsatlar doğabilir. Tartışmalardan uzak durarak, anlaşmazlıkların üstesinden gelmeyi başarırsan, ilişkilerinde olumlu bir hava estirebilirsin. Sosyal ortamlarda dikkatli ve nazik olman, kişisel imajını güçlendirecek. Sanatsal bir aktivite ya da estetikle ilgili bir proje üzerinde çalışmak, içsel huzurunu artıracaktır. Kendi istek ve ihtiyaçlarını ihmal etmeden, başkalarını da düşünerek hareket edersen, güzel dengeyi sağlayabilirsin. Unutma, huzurlu bir zihin, yaratıcılığını besler ve seni ileri taşır.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı. İçsel yolculukların seni geçmişin sırlarıyla yüzleştirebilir. Bu süreç, ruhsal bir arınma ve öze dönüş fırsatı sunuyor. Gizli kalmış hislerin su yüzüne çıkabilir; bu durum, alacağın kararların etkisini derinleştirecek. İletişimde samimiyete yönelmen, yanlış anlamaları bertaraf etmenin anahtarı olacak. Sosyal çevrendeki dinamikler, bir takım değişimlere sahne olabilir; arkadaşlık ilişkilerin yenilenecek, belki yeni dostluklar kapılar aralayacak. İçsel gücünü hissetmek, seni hedeflerine bir adım daha yaklaştırabilir. Duygusal ilişkilere dair sezgilerin kuvvetleniyor; karşındakinin niyetlerini daha net görebilirsin. Her şeyin ötesinde, kendini keşfetme, değişim ve dönüşüm süreçlerine açık ol. Kendine güven ve intihar etme zamanıdır, içsel bilgelik seninle.
Son zamanlarda içsel bir dönüşüm yaşıyorsun. Farklı bakış açıları edinmek, seni ruhsal olarak besleyebilir. Seyahat arzusu içinde olabilirsin; uzak yerler, yeni kültürler keşfetmek isteğin artıyor. Sosyal ilişkilerde daha cesur adımlar atman gereken bir dönemdesin. Yeni bir arkadaşlık ya da romantik bir ilişki kapını çalabilir. Maceracı ruhun, kalbini dinlemene ve risk almaya daha açık olmanı sağlıyor. Bilgiye açlığını gidermek için okumak, araştırmak ve yeni şeyler öğrenmek için harika bir zaman. Kendine güvenin artarken, hedeflerine ulaşmak için gereken motivasyonu bulacaksın. Hayatın sunduğu fırsatları değerlendirmek için cesur ol ve içindeki tutkuyu özgür bırak.
Bugün kararlılığın ve disiplininin ön planda olacağı bir gün. Hedeflerine ulaşmak için gereken özveriyi gösterebilir, planlarını hayata geçirebilmek adına önemli adımlar atabilirsin. Yıldızların, sorumluluklarını yerine getirirken karşına çıkabilecek engelleri aşman için seni destekliyor. İş hayatında kendini göstermek ve projelerini öne çıkarmak açısından uygun bir zaman. Aynı zamanda, kişisel yaşamında dostlarınla ve ailenle olan ilişkilerine özen göstermek, bağlarınızı güçlendirecek. Kendini ifade etme konusunda dikkatli olman gereken bir dönemdesin; düşüncelerini aktarırken dikkatli ve net olmalısın. İçsel dengeyi sağlamaya çalışırken, kendi ihtiyaçlarına odaklanmayı unutma. Bu süreç, derinlemesine düşünmen ve geleceğini şekillendirmen adına faydalı olacak. Bugün, üzerinde durduğun her şeyin temellerini sağlam atmak için elverişli.
Sosyal çevrende yenilikçi fikirlerinle dikkat çekebilirsin. İnsanlara ilham vermek, özgün görüşlerinle bir şeyleri farklı bir perspektiften görmelerine yardımcı olmak söz konusu. Arkadaşlarınla ya da tanıdıklarınla olan iletişiminde, ilgilerini çekebilecek toplumsal konuları gündeme getirmek iyi bir fikir olabilir. Duygusal derinliklerle yüzleşmek, içsel sorgulamalar yaparak kendine yeni yollar açabilir, farkındalığını artırabilirsin. Bireysellik duygusu, bir süre kendini izole hissetmene yol açabilir ama bu, kişisel gelişimin açısından önemli bir adım. Yaratıcılığın ve özgürlüğün peşinden koşmanın, hayatına katacağı yenilikleri göz ardı etme. Beklenmedik olaylar, ilginç fırsatlarla karşına çıkabilir; esnek ol ve alıştıklarından kopmaktan korkma. Bugün, hayatın sürprizlerine açık olmaktan zarar gelmeyecek. Kalbindeki özgürlük tutkusu, yeni insanlarla tanışmana ve farklı bakış açıları edinmene olanak sağlayabilir.
Duygusal derinliklerinle yüzleşme zamanı geldi. Hislerin güçlü bir şekilde yüzeye çıkabilir ve içsel huzuru arayışın ön plana çıkabilir. Boğucu düşüncelerden uzaklaşarak yaratıcılığını serbest bırakman gereken bir dönemdesin. Sanat, müzik veya yazın gibi ilham aldığın aktivitelerle kendini ifade etmek, ruhsal dengenle yeniden barışmanı sağlayabilir. Duygusal ilişkilerinde anlayış ve empati ile yaklaşman, karmik bir dönüm noktası oluşturabilir. Bugün, geçmişten gelen yaralarına merhem olacak bir bağ kurabilirsin. İçsel sezgilerin güçlü ve doğru seçenekleri hayata geçirebilmek için sana rehberlik ediyor. Kendine karşı nazik olmayı unutma; ruhun, herhangi bir yaraya açık kalmaya oldukça yatkın. Farklı bakış açılarıyla düşünmek, kalbine gelen huzuru derinleştirecek.